Wat is het verschil tussen een tweedegraads en een eerstegraads bevoegdheid?

Wat is het verschil tussen een tweedegraads en een eerstegraads bevoegdheid? 

Ben je op zoek naar een baan als leraar? In vacatureteksten zie je vaak dat een school vraagt naar een bevoegdheid. In Nederland zijn er twee bevoegdheden voor het voortgezet onderwijs, namelijk een tweedegraads en een eerstegraads bevoegdheid. In dit artikel lees je wat het verschil tussen beide bevoegdheden is. 

Wil je meer weten over de bevoegdheid voor het primair onderwijs? Klik dan hier voor meer informatie. 

Tweedegraads bevoegdheid

Met de tweedegraads bevoegdheid specialiseer je je in één schoolvak of profiel. Je kunt dan lesgeven in: 

  • de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3); 
  • het vmbo; 
  • het voortgezet speciaal onderwijs;  
  • het praktijkonderwijs
  • het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), waar ook volwasseneneducatie onder valt; 
  • het primair onderwijs, mits je een schoolvak geeft dat overeenkomt met een vak dat daar wordt gegeven. Je mag bijvoorbeeld met jouw bevoegdheid voor het vak wiskunde ook rekenen geven in het primair onderwijs.  

Beperkte tweedegraads bevoegdheid

Naast de tweedegraads bevoegdheid bestaat er ook een beperkte tweedegraads bevoegdheid. Hiermee ben je bevoegd om les te geven in:

  • de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3); 
  • de theoretische leerweg van het vmbo (vmbo-tl). 

Wil je weten via elke routes je een (beperkte) tweedegraads bevoegdheid kunt halen? Lees dan dit artikel.

Eerstegraads bevoegdheid

Met een eerstegraads bevoegdheid mag je lesgeven aan dezelfde onderwijsinstellingen en klassen als met een tweedegraads bevoegdheid, maar ook in de bovenbouw van de havo en het vwo. Net zoals bij een tweedegraads lesbevoegdheid, specialiseer je je bij een eerstegraads bevoegdheid in één schoolvak of profiel. Je kunt dan lesgeven in: 
 

  • de onder- én bovenbouw van havo en vwo (klas 1 t/m 6);  
  • het vmbo; 
  • het voortgezet speciaal onderwijs
  • het praktijkonderwijs
  • het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), waar ook volwasseneneducatie onder valt. 
  • het primair onderwijs, mits je een schoolvak geeft dat overeenkomt met een vak dat daar wordt gegeven. Je mag bijvoorbeeld met jouw bevoegdheid voor het vak wiskunde ook rekenen geven in het primair onderwijs.  

Ongegradeerde bevoegdheid

Een ongegradeerde bevoegdheid krijg je als je een lerarenopleiding voor kunstvakken of lichamelijke opvoeding afrondt. Dat zijn de zogenoemde ongegradeerde lerarenopleidingen. Als gediplomeerde van deze lerarenopleiding mag je voor het betreffende vak in alle onderwijsvormen lesgeven: op het vmbo en in de onder- en bovenbouw van de havo en het vwo (klas 1 t/m 6). Daarnaast mag je lesgeven op het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), waar ook volwasseneneducatie onder valt, en je mag kunstvakken of lichamelijke opvoeding verzorgen in het primair onderwijs.

Ben je benieuwd via welke routes je een eerstegraads bevoegdheid kunt halen? In dit artikel lees je er meer over.

Samenvatting

Als je les wilt geven op een middelbare school dan heb je in principe een tweedegraads bevoegdheid of een eerstegraads bevoegdheid nodig. Met beide bevoegdheden specialiseer je je in één schoolvak of profiel. Met een tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in de onderbouw van havo/vwo, het vmbo, het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs, het mbo (waar ook volwasseneneducatie onder valt) en het primair onderwijs, mits je een schoolvak geeft dat overeenkomt met een vak dat daar wordt gegeven. Met een beperkte tweedegraads bevoegdheid ben je bevoegd om les te geven in de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3) en in de theoretische leerweg van het vmbo (vmbo-tl).

Je hebt een eerstegraads bevoegdheid – of diploma van een ongegradeerde lerarenopleiding – nodig als je ook les wilt geven in de bovenbouw van havo/vwo. Met deze bevoegdheid mag je daarnaast in dezelfde onderwijssectoren en niveaus lesgeven als iemand met een tweedegraads bevoegdheid. 

Dit artikel is geschreven door

Over het Onderwijsloket