Hoe word ik klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner in het primair onderwijs?

Hoe word ik klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner op een basisschool?

Wil je werken op een basisschool of in het speciaal onderwijs? Wil je een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van kinderen, maar niet zelf voor de klas staan? Dan is een baan als klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner misschien wel iets voor jou. In dit artikel lees je over de inhoud van de functies, de opleidings- en doorgroeimogelijkheden en het salaris.

Wat zijn onderwijsondersteuners?

Naast leraren spelen ook onderwijsondersteuners een belangrijke rol bij het bieden van maatwerk aan leerlingen en in het organiseren van het onderwijs op school. Deze onderwijsondersteuners vormen samen het onderwijsondersteunend personeel (oop). Het oop bestaat dus uit allerlei verschillende functies en taken. Denk bijvoorbeeld aan een medewerker die kinderen een-op-een begeleidt, iemand die de leraar in het klaslokaal ondersteunt door groepjes leerlingen te helpen, en ook conciërges of roostermakers vallen onder het oop. Als je interesse hebt om kinderen en leraren te helpen bij lesgevende taken, dan kun je denken aan een functie van klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner.

Wat doen onderwijsondersteuners?

De werkzaamheden van een klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner verschillen per school en elk schoolbestuur mag zelf invulling geven aan het takenpakket. Er zitten verschillen in het takenpakket van onderwijsassistenten, klassenassistenten en leraarondersteuners, maar in de praktijk kunnen de taken ook overlappen. Het kan zijn dat een school alleen de term ‘onderwijsassistent’ gebruikt en het verschil niet maakt tussen deze drie functies. Hieronder omschrijven we wat de drie functies in de meeste gevallen inhouden. 

  • Een klassenassistent ondersteunt een leraar en begeleidt leerlingen bij bepaalde opdrachten die de leraar heeft gegeven. Deze functie komt veel voor in het speciaal onderwijs. Klassenassistenten hebben vaak voornamelijk verzorgende taken.
  • Een onderwijsassistent begeleidt ook (groepjes) leerlingen. Daarnaast kan een onderwijsassistent administratieve en verzorgende taken uitvoeren en de docent ondersteunen met het samenstellen van het lesmateriaal.
  • Een leraarondersteuner. De verantwoordelijkheden van een leraarondersteuner zijn vaak groter dan die van klassen- en onderwijsassistenten. Een leraarondersteuner houdt zich bezig met het voorbereiden van lessen, het uitvoeren van bepaalde lestaken, het bijhouden van de voortgang van leerlingen en het signaleren van problemen bij leerlingen.

Hoe word ik onderwijsondersteuner?

Voor het primair onderwijs – dus op basisscholen en scholen voor speciaal onderwijs – staat er niet wettelijk vastgelegd wat de eisen zijn voor de functies van klassenassistent, onderwijsassistent en leraarondersteuner. Je hebt hier wettelijk gezien dus geen specifiek diploma voor nodig. Scholen zijn wel vaak op zoek naar mensen met relevante bekwaamheden die passen bij de functie. Wil je als onderwijsondersteuner aan de slag? Dan kun je het beste bij de school informeren welke opleidings- en/of werkervaringseisen zij stellen aan hun klassenassistenten, onderwijsassistenten en leraarondersteuners. Vaak vind je dit ook terug in de vacaturetekst.    

Als je een opleiding wilt volgen tot een van deze onderwijsondersteunende functies dan kun je kiezen voor de mbo4-opleiding tot onderwijsassistent of voor een educatieve associate degree tot leraarondersteuner.

De mbo4-opleiding tot onderwijsassistent duurt drie tot vier jaar en wordt zowel in bol- als in bbl-variant aangeboden. Tijdens deze opleiding krijg je vakken pedagogiek, didactiek en ontwikkelingspsychologie zodat je meer inzicht krijgt in kinderen en hoe ze leren. Je leert groepsactiviteiten te organiseren en samen te werken met de leerkracht.

Op de website kiesmbo.nl vind je een overzicht van de mbo-instellingen die de opleiding tot onderwijsassistent aanbieden.

De associate degree pedagogisch educatief professional (Ad PEP) leidt je op tot leraarondersteuner. De opleiding duurt twee jaar en de studie combineer je met een baan van tenminste 16 uur per week. Tijdens de opleiding vergroot je je kennis op het gebied van pedagogiek, ontwikkelingspsychologie, management en organisatie, onderwijskunde en vaardigheden gericht op samenwerken en communiceren met kinderen en ouders.

In deze lijst in onze navigator vind je de contactgegevens van alle hogescholen die een educatieve associate degree aanbieden

Je kunt je vaardigheden ook op andere manieren aantonen, bijvoorbeeld door werkervaring of andere oude opleidingen zoals SPW (Sociaal Pedagogisch Medewerker). Het komt ook voor dat studenten van de pabo naast hun studie een baan hebben als onderwijsassistent.

Wat is het salaris van een onderwijsondersteuner?

In de cao vind je de afspraken die gemaakt zijn over salarissen voor onderwijsondersteunend personeel (oop). Op deze webpagina van de PO-raad vind je de salarissen van het primair onderwijs en in tabel 1b die voor het oop. Klassenassistenten en onderwijsassistenten worden vaak ingeschaald in schaal 4, 5 of 6. Leraarondersteuners komen uit in schaal 7 of schaal 8. De salarissen van schaal 4 tot en met schaal 8 lopen uiteen van € 1758,- tot € 3406,- bruto per maand.

In welke schaal je terecht komt hangt onder meer af van de invulling van je functie en hoeveel verantwoordelijkheden daarbij komen kijken. Op de website van de PO-raad vind je verschillende voorbeeldfunctieprofielen voor oop met de daarbij horende salarisschalen.

Wat zijn mijn doorgroeimogelijkheden als onderwijsondersteuner?

Ben je al een onderwijsondersteuner en zou je willen doorstromen naar een baan als leraar, dan is het handig om met je werkgever en een lerarenopleiding te kijken naar de mogelijkheden. Voor onderwijsassistenten en leraarondersteuners in het primair onderwijs is er subsidie beschikbaar als zij de pabo willen gaan volgen.

Samenvatting

Wil je graag kinderen en leraren helpen bij lesgevende taken, dan kun je denken aan een onderwijsondersteunende functie zoals klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner. Wat de werkzaamheden binnen deze functies zijn verschilt per school, maar vaak zul je (kleine groepjes) leerlingen begeleiden en verzorgende taken uitvoeren. Leraarondersteuners helpen daarnaast ook bij het voorbereiden van lessen en het uitvoeren van bepaalde lestaken.

Op basisscholen en scholen voor speciaal onderwijs is het wettelijk vrijgelaten wat de eisen zijn voor de functies van onderwijsondersteuners. Als je een opleiding wilt volgen tot een van deze onderwijsondersteunende functies dan kun je kiezen voor de mbo4-opleiding tot onderwijsassistent of voor een educatieve associate degree tot leraarondersteuner.

Als onderwijsondersteuner val je binnen de oop-salaristabel. Klassenassistenten en onderwijsassistenten worden vaak ingeschaald in schaal 4, 5 of 6 en leraarondersteuners in schaal 7 of schaal 8. De salarissen lopen uiteen van € 1758,- tot € 3406,- bruto per maand. Als je vanuit je baan als onderwijsondersteuner wilt doorstromen naar een baan als leerkracht kun je gebruik maken van een subsidie om de pabo te volgen.

Dit artikel is geschreven door

Over het Onderwijsloket