Met welke masteropleidingen kan ik een eerstegraads bevoegdheid halen?

Met welke masteropleidingen kan ik een eerstegraads bevoegdheid halen?

Wil jij graag lesgeven in de bovenbouw havo/vwo van het voortgezet onderwijs? Dan heb je een eerstegraads bevoegdheid nodig. Die bevoegdheid kun je halen via verschillende routes: een zij-instroomtraject of via een masteropleiding aan een hogeschool of universiteit. Er zijn drie soorten masteropleidingen die je opleiden tot een eerstegraads bevoegd docent: een hbo-master en twee soorten universitaire masters: de 1-jarige en de 2-jarige educatieve universitaire master. De opzet, duur en toelatingseisen van deze drie eerstegraads lerarenopleidingen verschillen van elkaar. Je leest hierover alles in dit artikel.­

Wat is een eerstegraads bevoegdheid?

Een eerstegraads bevoegdheid is een kwalificatie waarmee je mag lesgeven in alle klassen van het voortgezet onderwijs, in het voortgezet speciaal onderwijs, in het mbo en in het volwassenenonderwijs. Daarnaast ben je bevoegd om jouw vak verzorgen in het primair onderwijs. Je haalt een eerstegraads bevoegdheid voor een specifiek schoolvak.

Lees alles over de verschillende bevoegdheden in Nederland in dit artikel.

Wat is een hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar?

Een hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar leidt je op tot eerstegraads bevoegd docent in een bepaald schoolvak. Een hbo-master wordt ook wel een professionele master genoemd. Je volgt deze master op een hogeschool en na afronding van deze hbo-master heb je een hbo-masterdiploma en een eerstegraads bevoegdheid in handen.

Niet alle hogescholen bieden eerstegraads lerarenopleidingen aan. Kijk in onze navigator welke hogescholen in jouw regio de hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar voor jouw schoolvak aanbieden.

Wat leer je tijdens een hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar?

Tijdens een hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar leer je alles wat je moet weten en kunnen als eerstegraads bevoegd docent. In het studieprogramma zijn de drie bekwaamheidseisen waaraan je als leraar moet voldoen de rode draad. Dat zijn: vakinhoud, (vak)didactiek en pedagogiek. Omdat alle studenten van een eerstegraads masteropleiding al een tweedegraads bevoegdheid in hun bezit hebben, en doorgaans ook al werkzaam zijn in het onderwijs, wordt er voortgebouwd op de competenties die je al hebt verworven.

Tijdens je stage breng je de geleerde theorie direct in de praktijk. Je loopt stage in het voortgezet (speciaal) onderwijs, het mbo of het volwassenenonderwijs. Bij de meeste eerstegraads lerarenopleidingen wordt er van je verwacht dat je een minimaal aantal stage-uren in de bovenbouw havo/vwo loopt.

Wat zijn de toelatingseisen van een hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar?

Je bent toelaatbaar als je al een tweedegraads bevoegdheid voor hetzelfde schoolvak in je bezit hebt. Heb je een andere vooropleiding, bijvoorbeeld een hbo-/wo-opleiding in hetzelfde vakgebied, dan ben je niet direct toelaatbaar, maar moet je eerst een schakelprogramma te doorlopen in de bacheloropleiding. Neem voor jouw persoonlijke mogelijkheden contact op met de lerarenopleiding.

Hoelang duurt een hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar?

Hbo-masteropleidingen tot eerstegraads leraar duren 2 tot 3 jaar. Je kunt deze masteropleidingen in voltijd en in deeltijd volgen.

Wanneer heb ik recht op vrijstellingen?

Heb jij naast je tweedegraads bevoegdheid voor hetzelfde schoolvak, ook al een eerstegraads bevoegdheid voor een ander schoolvak? Dan kun je in aanmerking komen voor vrijstellingen. Heb je een andere verwante vooropleiding? Ook dan kan het zijn dat je recht hebt op vrijstellingen: vaak is het mogelijk om tijdens een intakegesprek van de masteropleiding een persoonlijk opleidingsplan laten opstellen, dat de kennis en ervaring die je al hebt in kaart brengt.

Wat is een 2-jarige universitaire master tot eerstegraads leraar?

De 2-jarige universitaire master tot eerstegraads leraar wordt ook wel de 2-jarige educatieve master genoemd. Deze masteropleiding is een academische masteropleiding die je opleidt tot een eerstegraads bevoegd docent in een bepaald schoolvak. Je volgt deze master aan een universiteit, na een verwante universitaire bacheloropleiding. Na afronding van een 2-jarige educatieve universitaire master heb je een eerstegraads bevoegdheid en een wo-masterdiploma in handen. Kijk in onze navigator welke universiteiten in jouw regio een 2-jarige educatieve master aanbieden.

Wat leer je tijdens een 2-jarige educatieve master?

Tijdens een 2-jarige educatieve master combineer je het 1-jarige programma van een wo-masteropleiding die inhoudelijk aan het schoolvak verwant is met het programma van een 1-jarige educatieve wo-master. In het studieprogramma zijn de drie bekwaamheidseisen waaraan je als leraar moet voldoen de rode draad. Dat zijn: vakinhoud, (vak)didactiek en pedagogiek.

Tijdens je stages breng je de geleerde theorie direct in de praktijk. Je loopt stage in het voortgezet (speciaal) onderwijs, het mbo of het volwassenenonderwijs. Bij de meeste universitaire lerarenopleidingen wordt er van je verwacht dat je een minimaal aantal stage-uren in de bovenbouw havo/vwo loopt.

Wat zijn de toelatingseisen voor een 2-jarige educatieve master?

Om toegelaten te worden voor een 2-jarige educatieve master heb je een afgeronde wo-bachelor nodig die verwant is aan een schoolvak. De toelatingscommissie van een universiteit beoordeelt uiteindelijk of jouw vooropleiding voldoende aansluit om je rechtstreeks toe te laten of via een schakelprogramma. Neem voor jouw persoonlijke mogelijkheden contact op met de lerarenopleiding.

Hoelang duurt een 2-jarige educatieve master?

Een 2-jarige educatieve master duurt 2 jaar als je hem in voltijd volgt. Wil je de opleiding niet als voltijdopleiding volgen, dan bieden sommige universiteiten ook een deeltijdvariant aan. Het programma wordt dan verspreid over 4 jaar.

Wanneer heb ik recht op vrijstellingen?

Als je een educatieve minor of module succesvol hebt afgerond, kom je in aanmerking voor vrijstellingen binnen een universitaire educatieve master. Je hebt dan namelijk al een beperkte tweedegraads bevoegdheid waarbij je al bevoegd voor de klas mag staan in het vmbo-tl en de onderbouw havo/vwo. Een 2-jarige educatieve master kun je in dat geval vaak verkorten naar 1,5 jaar, of je kunt extra keuzevakken volgen.

Als je via een andere weg een tweedegraads bevoegdheid hebt gehaald (in hetzelfde of in een ander schoolvak) of al een eerstegraads bevoegdheid hebt voor een ander schoolvak, dan kun je ook in aanmerking komen voor vrijstellingen.

Wat is een 1-jarige universitaire master tot eerstegraads leraar?

De 1-jarige universitaire master tot eerstegraads leraar wordt ook wel de 1-jarige educatieve master genoemd. Deze academische masteropleiding leidt studenten op tot een eerstegraads bevoegd docent in een bepaald schoolvak. De 1-jarige educatieve master is een zogenaamde post-master: je volgt een 1-jarige educatieve master nadat je al een universitaire master hebt afgerond en al 120 studiepunten (ECTS) in je wo-bachelor en/of wo-master hebt gehaald, voor vakken die verwant zijn aan het schoolvak. Die vakken moeten bovendien verspreid zijn over verschillende domeinen van het schoolvak. Na afronding van een educatieve master heb je een eerstegraads bevoegdheid en een wo-masterdiploma in handen. Kijk in onze navigator welke universiteiten in jouw regio een 1-jarige educatieve master aanbieden.

Wat leer je tijdens een 1-jarige educatieve master?

Er wordt tijdens de 1-jarige educatieve master geen aandacht meer besteed aan de inhoud van het schoolvak: in het studieprogramma staan alleen (vak)didactiek en pedagogiek centraal. Daarnaast loop je stage, waar je de geleerde theorie direct in de praktijk brengt. Je loopt stage in het voortgezet (speciaal) onderwijs, het mbo of het volwassenenonderwijs. Bij de meeste universitaire lerarenopleidingen wordt er van je verwacht dat je een minimaal aantal stage-uren in de bovenbouw havo/vwo loopt.

Wat zijn de toelatingseisen voor een 1-jarige educatieve master?

Omdat de 1-jarige educatieve master een post-master is, kun je alleen worden toegelaten als je al een universitaire master hebt afgerond. Daarnaast moet je tijdens je wo-bachelor en/of -master minimaal 120 studiepunten (ECTS) hebben behaald die verwant zijn aan het schoolvak waarvoor jij een bevoegdheid zou willen halen. De toelatingscommissie van een universiteit beoordeelt uiteindelijk of jouw vooropleiding voldoende aansluit om je rechtstreeks toe te laten of via een schakelprogramma. Neem voor jouw persoonlijke mogelijkheden contact op met de lerarenopleiding.

Hoelang duurt een 1-jarige educatieve master?

Een 1-jarige educatieve master duurt 1 jaar als je hem in voltijd volgt. Wil je de opleiding niet als voltijdopleiding volgen, dan bieden sommige universiteiten ook een deeltijdvariant aan. Het programma wordt dan verspreid over 2 jaar.

Wanneer heb ik recht op vrijstellingen?

Als je een educatieve minor of module succesvol hebt afgerond, kom je in aanmerking voor vrijstellingen binnen een universitaire educatieve master. Je hebt dan namelijk al een beperkte tweedegraads bevoegdheid waarbij je al bevoegd voor de klas mag staan in het vmbo-tl en de onderbouw havo/vwo. Een 1-jarige educatieve master duurt in dat geval 6 maanden.

Als je via een andere weg een tweedegraads bevoegdheid hebt gehaald (in hetzelfde of in een ander schoolvak) of al een eerstegraads bevoegdheid hebt voor een ander schoolvak, dan kun je ook in aanmerking komen voor vrijstellingen.

Kan ik tijdens een eerstegraads lerarenopleiding al aan de slag als docent?

In principe worden zowel de hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar als de 1- en 2-jarige educatieve master gecombineerd met een stage, waarin je de geleerde theorie in de praktijk toepast. Sommige hogescholen en universiteiten bieden de mogelijkheid om een baan als docent als stage in te zetten. Vraag bij jouw lerarenopleiding na welke mogelijkheden daarvoor zijn en aan welke voorwaarden jouw werkplek moet voldoen, bijvoorbeeld wat begeleiding en aanstellingsomvang betreft.

Kan ik een eerstegraads bevoegdheid ook op een andere manier halen?

Ja, dat kan. Er zijn verschillende routes om je eerstegraads bevoegdheid te halen. Naast de drie masteropleidingen, kun je een eerstegraads bevoegdheid ook halen via het traject ‘zij-instroom in het beroep’. Tijdens dit traject combineer je je lerarenopleiding aan een hogeschool of universiteit met een betaalde aanstelling als leraar op een school. In een geschiktheidsonderzoek wordt vooraf bepaald of jij in staat bent om direct voor de klas te gaan en of het voor jou haalbaar is om binnen twee jaar je eerstegraads bevoegdheid te halen. Daarbij wordt er gekeken naar je vooropleidingen en je werkervaring. Als je het zij-instroomtraject succesvol afrondt, ontvang je geen hbo- of wo-masterdiploma, maar wel een volwaardige eerstegraads bevoegdheid.

Samenvatting

Als je les wilt geven in de bovenbouw havo/vwo van het voortgezet onderwijs, heb je een eerstegraads bevoegdheid nodig. Die kun je halen via een masteropleiding aan een hogeschool of universiteit. Er zijn drie varianten van de eerstegraads masteropleidingen: een hbo-masteropleiding, een 2-jarige universitaire master en een 1-jarige universitaire master. De opzet, duur en toelatingseisen van deze drie eerstegraads lerarenopleidingen verschillen van elkaar:

Eerstegraads lerarenopleiding

Duur*

Toelatingseisen

hbo-masteropleiding tot eerstegraads leraar

2-3 jaar

tweedegraads bevoegdheid

2-jarige educatieve master

2 jaar

afgeronde wo-bachelor die verwant is aan een schoolvak

1-jarige educatieve master

1 jaar

wo-masterdiploma en 120 behaalde studiepunten (ECTS) aan vakken die verwant zijn aan het schoolvak, behaald in je wo-bachelor en/of wo-master

* Je opleidingstraject kan langer of korter duren afhankelijk van eventuele vrijstellingen of als je een opleiding volgt in deeltijd.

Dit artikel is geschreven door

Over het Onderwijsloket