[{"data":1,"prerenderedAt":1060},["ShallowReactive",2],{"articles:welke-bevoegdheden-zijn-er}":3,"articles:surround:welke-bevoegdheden-zijn-er}":1044},{"title":4,"id":5,"slug":6,"path":7,"description":8,"summary":9,"body":10,"date_created":780,"date_updated":781,"seo":782,"english":89,"editor_nodes":784,"authors":970,"documents":980,"sources":981,"topics":982,"sectors":995,"roles":1016,"tracks":1021,"qualifications":1022},"Welke bevoegdheden zijn er?","dc5de905-eb73-46b8-b592-44d884b79151","welke-bevoegdheden-zijn-er","/kennisbank/artikelen/welke-bevoegdheden-zijn-er","In Nederland bestaan er verschillende bevoegdheden: een bevoegdheid voor het primair onderwijs en eerstegraads en tweedegraads bevoegdheid voor het voortgezet onderwijs. Daarnaast bestaat er een ongegradeerde bevoegdheid en een geschiktheidsverklaring.","Wil je graag als leraar aan de slag? Dan heb je een bevoegdheid of kwalificatie nodig. Welke bevoegdheid of kwalificatie je nodig hebt hangt af van de onderwijssector waarin je les wilt geven. Je leest alles over het Nederlandse bevoegdhedenstelsel voor het onderwijs in dit artikel.",{"type":11,"content":12},"doc",[13,19,33,77,81,123,133,173,183,203,211,219,263,281,289,311,318,336,369,377,402,410,427,434,441,469,487,521,529,551,561,565,571,611,644,650,654,689,699,738,748],{"type":14,"content":15},"paragraph",[16],{"type":17,"text":18},"text","We onderscheiden in Nederland drie bevoegdheden:",{"type":20,"attrs":21,"content":25},"heading",{"id":22,"plainText":23,"level":24},"bevoegdheid-voor-het-primair-onderwijs","Bevoegdheid voor het primair onderwijs ",2,[26,31],{"type":17,"marks":27,"text":30},[28],{"type":29},"bold","Bevoegdheid voor het primair onderwijs",{"type":17,"text":32}," ",{"type":14,"content":34},[35,37,57,59,75],{"type":17,"text":36},"Met de bevoegdheid voor het ",{"type":38,"attrs":39},"relation-inline-block",{"id":40,"junction":41,"collection":42,"data":43},"3e174b9e-f73c-4239-9123-0592b886627b","articles_editor_nodes","mentions",{"id":44,"title":45,"item":46},"c3539ede-4480-4197-b62c-8b93e3e78fa6","primair onderwijs",[47],{"id":48,"collection":49,"item":50},57,"articles",{"id":51,"title":52,"path":53,"slug":54,"description":55,"date_created":56},"10d9f69c-5462-4505-82d1-9ca9dd78d12b","Wat is het verschil tussen primair onderwijs en basisonderwijs?","/kennisbank/artikelen/wat-is-het-verschil-tussen-primair-onderwijs-en-basisonderwijs","wat-is-het-verschil-tussen-primair-onderwijs-en-basisonderwijs","Het basisonderwijs valt, naast het speciaal basisonderwijs, het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs, onder de overkoepelende term primair onderwijs. Met een bevoegdheid voor het primair onderwijs kun je in al deze onderwijstakken lesgeven.","2020-04-18T12:55:00.000Z",{"type":17,"text":58}," kun je lesgeven op de basisschool, in het praktijkonderwijs en op scholen voor speciaal onderwijs, het speciaal basisonderwijs en het voortgezet ",{"type":38,"attrs":60},{"id":61,"junction":41,"collection":42,"data":62},"b879b79a-7c8e-45bf-b94f-f802c62c9ffe",{"id":63,"title":64,"item":65},"d61a2293-37bb-4637-b57d-55261b5bf94c","speciaal onderwijs, het speciaal basisonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs",[66],{"id":67,"collection":49,"item":68},58,{"id":69,"title":70,"path":71,"slug":72,"description":73,"date_created":74},"103c27b6-d48b-4b70-926a-12beeb9596da","Hoe zit het gespecialiseerd onderwijs in elkaar?","/kennisbank/artikelen/hoe-zit-het-gespecialiseerd-onderwijs-in-elkaar","hoe-zit-het-gespecialiseerd-onderwijs-in-elkaar","Het gespecialiseerd onderwijs bestaat uit drie takken: het speciaal basisonderwijs, het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs. Je hebt in principe een bevoegdheid voor het primair onderwijs nodig om binnen het gespecialiseerd onderwijs te mogen lesgeven.","2020-04-18T13:02:00.000Z",{"type":17,"text":76},".  ",{"type":14,"content":78},[79],{"type":17,"text":80},"Neemt een school voor voortgezet speciaal onderwijs zelf eindexamens af? Dan volstaat een bevoegdheid voor het primair onderwijs niet. Je moet dan een tweede- of eerstegraads lesbevoegdheid halen om daar te les te mogen geven. Daarover hieronder meer.  ",{"type":82,"attrs":83},"relation-block",{"id":84,"junction":41,"collection":85,"data":86},"74670323-6606-41d0-bfda-dab0527bbd18","callouts",{"id":87,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":92,"editor_nodes":117},"8c503817-0678-406f-8868-ec8d2c068c7c",null,false,"primary","subtle",{"type":11,"content":93},[94],{"type":14,"content":95},[96,98,115],{"type":17,"text":97},"Wil je weten hoe je een lesbevoegdheid voor het primair onderwijs kunt halen? Lees dan ",{"type":38,"attrs":99},{"id":100,"junction":101,"collection":42,"data":102},"4b4fe711-1e6f-40b7-8f92-b82d6d792ee5","callouts_editor_nodes",{"id":103,"title":104,"item":105},"7fcc9ae1-14fb-4637-8efd-6608c444955e","dit artikel",[106],{"id":107,"collection":49,"item":108},513,{"id":109,"title":110,"path":111,"slug":112,"description":113,"date_created":114},"bda0dbbd-0fb5-41ac-8a64-5df010e33a7b","Hoe word ik leerkracht op een basisschool?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-leerkracht-op-een-basisschool","hoe-word-ik-leerkracht-op-een-basisschool","Als je les wilt geven in het basisonderwijs, in het speciaal onderwijs of in het praktijkonderwijs, dan heb je een bevoegdheid voor het primair onderwijs nodig. Je kunt deze bevoegdheid halen via de (academische) pabo of het zij-instroomtraject.","2020-04-17T08:44:00.000Z",{"type":17,"text":116},".",[118],{"id":100,"collection":42,"item":119},{"id":103,"title":104,"item":120},[121],{"id":107,"collection":49,"item":122},{"id":109,"title":110,"path":111,"slug":112,"description":113,"date_created":114},{"type":20,"attrs":124,"content":127},{"id":125,"plainText":126,"level":24},"tweedegraads-bevoegdheid","Tweedegraads bevoegdheid ",[128,132],{"type":17,"marks":129,"text":131},[130],{"type":29},"Tweedegraads bevoegdheid",{"type":17,"text":32},{"type":14,"content":134},[135,137,153,155,171],{"type":17,"text":136},"Met een tweedegraads bevoegdheid specialiseer je je in één  ",{"type":38,"attrs":138},{"id":139,"junction":41,"collection":42,"data":140},"fc6df15b-942b-40ff-ae71-36e608bc90b4",{"id":141,"title":142,"item":143},"9046bd30-dcdf-4242-be65-5b218bdb2e99","schoolvak",[144],{"id":145,"collection":49,"item":146},59,{"id":147,"title":148,"path":149,"slug":150,"description":151,"date_created":152},"58eac35d-1385-4430-8cd6-f277973071e3","In welke vakken kun je op een middelbare school lesgeven?","/kennisbank/artikelen/in-welke-vakken-kun-je-op-een-middelbare-school-lesgeven","in-welke-vakken-kun-je-op-een-middelbare-school-lesgeven","Op iedere middelbare school is het vakkenpakket net iets anders. Kijk hieronder in de tabel voor een overzicht van de meest gangbare vakken.","2020-04-18T09:44:00.000Z",{"type":17,"text":154},"of ",{"type":38,"attrs":156},{"id":157,"junction":41,"collection":42,"data":158},"cbbba95a-41d9-48f3-a25c-ce0cfe9cab38",{"id":159,"title":160,"item":161},"094cf8a2-316a-4ba9-a039-c055a54973df","beroepsprofiel",[162],{"id":163,"collection":49,"item":164},60,{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},"a730c1c4-0e97-4a46-be7a-0fae69e4d0b7","Hoe zit het vmbo in elkaar?","/kennisbank/artikelen/hoe-zit-het-vmbo-in-elkaar","hoe-zit-het-vmbo-in-elkaar","Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) is een vierjarige opleiding binnen het voortgezet onderwijs, die leerlingen voorbereidt op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) of doorstroom naar de havo.","2022-03-29T12:38:00.000Z",{"type":17,"text":172},". Met deze bevoegdheid kun je lesgeven in: ",{"type":174,"content":175},"bulletList",[176],{"type":177,"content":178},"listItem",[179],{"type":14,"content":180},[181],{"type":17,"text":182},"de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3); ",{"type":174,"content":184},[185],{"type":177,"content":186},[187],{"type":14,"content":188},[189,191,201],{"type":17,"text":190},"het ",{"type":38,"attrs":192},{"id":193,"junction":41,"collection":42,"data":194},"9a41ba94-8464-4fd6-abcd-5e31978e9550",{"id":195,"title":196,"item":197},"151c165a-a408-490a-934c-3c5ba3973905","vmbo",[198],{"id":199,"collection":49,"item":200},61,{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"type":17,"text":202},"; ",{"type":174,"content":204},[205],{"type":177,"content":206},[207],{"type":14,"content":208},[209],{"type":17,"text":210},"het voortgezet speciaal onderwijs; ",{"type":174,"content":212},[213],{"type":177,"content":214},[215],{"type":14,"content":216},[217],{"type":17,"text":218},"het praktijkonderwijs; ",{"type":174,"content":220},[221],{"type":177,"content":222},[223],{"type":14,"content":224},[225,227,243,245,261],{"type":17,"text":226},"het middelbaar beroepsonderwijs (",{"type":38,"attrs":228},{"id":229,"junction":41,"collection":42,"data":230},"69c83031-43ec-403e-8b2f-40544390d1f0",{"id":231,"title":232,"item":233},"7ca13292-df7e-468a-8fc9-03b14f82247e","mbo",[234],{"id":235,"collection":49,"item":236},62,{"id":237,"title":238,"path":239,"slug":240,"description":241,"date_created":242},"71f5838e-4d2a-462d-ada7-d5e57c19b8aa","Welke niveaus en richtingen zijn er binnen het mbo?","/kennisbank/artikelen/welke-niveaus-en-richtingen-zijn-er-binnen-het-mbo","welke-niveaus-en-richtingen-zijn-er-binnen-het-mbo","Het mbo kent vier niveaus:\nNiveau 1: entree-opleiding \nNiveau 2: basisberoepsopleiding \nNiveau 3: vakopleiding \nNiveau 4: middenkader- en specialistenopleiding","2020-04-18T07:29:00.000Z",{"type":17,"text":244},"), waar ook  ",{"type":38,"attrs":246},{"id":247,"junction":41,"collection":42,"data":248},"684bdecb-46bd-4f12-9657-e4bca584e71b",{"id":249,"title":250,"item":251},"767f8987-f65b-4924-b1f7-a89388d8329b","volwasseneneducatie",[252],{"id":253,"collection":49,"item":254},63,{"id":255,"title":256,"path":257,"slug":258,"description":259,"date_created":260},"01f90101-9f1c-4241-a7e8-0a1d60d7fa5d","Wat is het vavo?","/kennisbank/artikelen/wat-is-het-vavo","wat-is-het-vavo","Het vavo is een afkorting voor voortgezet algemeen volwassenenonderwijs. In het vavo kunnen volwassenen een vmbo-tl-, havo- of vwo-diploma of deelcertificaten voor schoolvakken halen.","2020-04-18T11:56:00.000Z",{"type":17,"text":262},"onder valt; ",{"type":174,"content":264},[265],{"type":177,"content":266},[267],{"type":14,"content":268},[269,270,279],{"type":17,"text":190},{"type":38,"attrs":271},{"id":272,"junction":41,"collection":42,"data":273},"3d738db1-eeca-4a32-9031-5b04aa0780e0",{"id":274,"title":45,"item":275},"c4c2525a-f147-4468-aeb7-b4d96a6ccea0",[276],{"id":277,"collection":49,"item":278},64,{"id":51,"title":52,"path":53,"slug":54,"description":55,"date_created":56},{"type":17,"text":280},", maar hier mag je alleen als vakdocent van het schoolvak dat overeenkomt met het vak waarvoor je een bevoegdheid hebt aan de slag. Je mag bijvoorbeeld met een bevoegdheid voor Engels ook Engelse lessen geven in het primair onderwijs.   ",{"type":20,"attrs":282,"content":285},{"id":283,"plainText":284,"level":24},"beperkte-tweedegraads-bevoegdheid","Beperkte tweedegraads bevoegdheid ",[286],{"type":17,"marks":287,"text":284},[288],{"type":29},{"type":14,"content":290},[291,293,309],{"type":17,"text":292},"Na het succesvol afronden van een ",{"type":38,"attrs":294},{"id":295,"junction":41,"collection":42,"data":296},"a5b1efa1-0a93-41b8-85b9-6c883bcff08e",{"id":297,"title":298,"item":299},"9040b27c-7b3d-4499-a206-fa677c27271c","educatieve minor of module",[300],{"id":301,"collection":49,"item":302},65,{"id":303,"title":304,"path":305,"slug":306,"description":307,"date_created":308},"27b23f26-5c8f-473f-ae88-0e3a4a43c234","Wat is een educatieve minor of module?","/kennisbank/artikelen/wat-is-een-educatieve-minor-of-module","wat-is-een-educatieve-minor-of-module","Een educatieve minor of module is een opleiding van een half jaar waarmee je een beperkte tweedegraads bevoegdheid haalt. Je komt hiervoor in aanmerking als je een wo-bachelor volgt of hebt gevolgd die vakinhoudelijk verwant is aan een schoolvak.","2021-11-04T13:51:00.000Z",{"type":17,"text":310}," op de universiteit ben je beperkt tweedegraads bevoegd. Je mag dan lesgeven in: ",{"type":174,"content":312},[313],{"type":177,"content":314},[315],{"type":14,"content":316},[317],{"type":17,"text":182},{"type":174,"content":319},[320],{"type":177,"content":321},[322],{"type":14,"content":323},[324,325,334],{"type":17,"text":190},{"type":38,"attrs":326},{"id":327,"junction":41,"collection":42,"data":328},"1103c51d-d592-4aa0-8ef9-d1a1a535c8d9",{"id":329,"title":196,"item":330},"9fdf3634-cf10-40a4-9bcc-3232333a5bd7",[331],{"id":332,"collection":49,"item":333},66,{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"type":17,"text":335},". ",{"type":82,"attrs":337},{"id":338,"junction":41,"collection":85,"data":339},"a97926d0-941d-4a89-bf8f-054f8e0fd82b",{"id":340,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":341,"editor_nodes":363},"1d4e2120-a021-45c1-8460-42b6f1b0681c",{"type":11,"content":342},[343],{"type":14,"content":344},[345,347,362],{"type":17,"text":346},"Ben je benieuwd naar de verschillende routes om een tweedegraads bevoegdheid te halen? Lees dan ",{"type":38,"attrs":348},{"id":349,"junction":101,"collection":42,"data":350},"f4867c35-a6f7-4830-b385-973111b07c81",{"id":351,"title":104,"item":352},"a26ce0ea-6a91-42c8-a0b3-49bfb5ce41cc",[353],{"id":354,"collection":49,"item":355},514,{"id":356,"title":357,"path":358,"slug":359,"description":360,"date_created":361},"bb32b378-d159-4006-bf59-17f4ffc30ccb","Hoe haal ik een tweedegraads bevoegdheid?","/kennisbank/artikelen/hoe-haal-ik-een-tweedegraads-bevoegdheid","hoe-haal-ik-een-tweedegraads-bevoegdheid","De reguliere route om een tweedegraads bevoegdheid te halen is een vierjarige lerarenopleiding aan een hogeschool. Er zijn ook andere manieren om deze lesbevoegdheid te halen, zoals het volgen van een kopopleiding of een zij-instroomtraject.","2020-04-18T13:48:00.000Z",{"type":17,"text":76},[364],{"id":349,"collection":42,"item":365},{"id":351,"title":104,"item":366},[367],{"id":354,"collection":49,"item":368},{"id":356,"title":357,"path":358,"slug":359,"description":360,"date_created":361},{"type":20,"attrs":370,"content":373},{"id":371,"plainText":372,"level":24},"eerstegraads-bevoegdheid","Eerstegraads bevoegdheid",[374],{"type":17,"marks":375,"text":372},[376],{"type":29},{"type":14,"content":378},[379,381,390,391,400],{"type":17,"text":380},"Net zoals bij een tweedegraads lesbevoegdheid, specialiseer je je bij een eerstegraads bevoegdheid in één ",{"type":38,"attrs":382},{"id":383,"junction":41,"collection":42,"data":384},"340f4634-c14f-42e1-b12a-b8d57b694350",{"id":385,"title":142,"item":386},"9e72a898-8e5a-4b24-8252-9c5259a79697",[387],{"id":388,"collection":49,"item":389},67,{"id":147,"title":148,"path":149,"slug":150,"description":151,"date_created":152},{"type":17,"text":154},{"type":38,"attrs":392},{"id":393,"junction":41,"collection":42,"data":394},"8eb3ee8c-94c0-42f0-bf8a-6f833cffdc1a",{"id":395,"title":160,"item":396},"1cb7a39b-130e-4dab-8e07-7764d4712970",[397],{"id":398,"collection":49,"item":399},68,{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"type":17,"text":401},". Met een eerstegraads bevoegdheid ben je bevoegd om les te geven in dezelfde onderwijssectoren en jaargangen als bij een tweedegraads bevoegdheid. Daarnaast mag je hiermee lesgeven in de bovenbouw van de havo en het vwo. Je kunt met een eerstegraads bevoegdheid dus lesgeven in: ",{"type":174,"content":403},[404],{"type":177,"content":405},[406],{"type":14,"content":407},[408],{"type":17,"text":409},"de onder- én bovenbouw van havo en vwo (klas 1 t/m 6); ",{"type":174,"content":411},[412],{"type":177,"content":413},[414],{"type":14,"content":415},[416,417,426],{"type":17,"text":190},{"type":38,"attrs":418},{"id":419,"junction":41,"collection":42,"data":420},"c90df642-477e-4f87-806b-03d0f301fe79",{"id":421,"title":196,"item":422},"2f322aaf-2ba3-414e-bd44-67d2e96e95cb",[423],{"id":424,"collection":49,"item":425},69,{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"type":17,"text":202},{"type":174,"content":428},[429],{"type":177,"content":430},[431],{"type":14,"content":432},[433],{"type":17,"text":210},{"type":174,"content":435},[436],{"type":177,"content":437},[438],{"type":14,"content":439},[440],{"type":17,"text":218},{"type":174,"content":442},[443],{"type":177,"content":444},[445],{"type":14,"content":446},[447,448,457,458,467],{"type":17,"text":226},{"type":38,"attrs":449},{"id":450,"junction":41,"collection":42,"data":451},"3855fd43-4070-44d6-b22c-33cdd6d1c55c",{"id":452,"title":232,"item":453},"aceebe7f-f235-4335-bac4-4e674ca489f3",[454],{"id":455,"collection":49,"item":456},70,{"id":237,"title":238,"path":239,"slug":240,"description":241,"date_created":242},{"type":17,"text":244},{"type":38,"attrs":459},{"id":460,"junction":41,"collection":42,"data":461},"9ea61260-8e9a-4b67-9622-2316d7ec3360",{"id":462,"title":250,"item":463},"2f8f884a-2759-4951-a179-e703aef85c76",[464],{"id":465,"collection":49,"item":466},71,{"id":255,"title":256,"path":257,"slug":258,"description":259,"date_created":260},{"type":17,"text":468},"onder valt. ",{"type":174,"content":470},[471],{"type":177,"content":472},[473],{"type":14,"content":474},[475,476,485],{"type":17,"text":190},{"type":38,"attrs":477},{"id":478,"junction":41,"collection":42,"data":479},"3d5dd99a-b79a-42e0-a514-1b37549c5026",{"id":480,"title":45,"item":481},"7398ef8c-6e6e-451f-9f11-01bff2452997",[482],{"id":483,"collection":49,"item":484},72,{"id":51,"title":52,"path":53,"slug":54,"description":55,"date_created":56},{"type":17,"text":486},", maar hier mag je alleen als vakdocent van het schoolvak dat overeenkomt met het vak waarvoor je een bevoegdheid hebt aan de slag. Je mag bijvoorbeeld met een bevoegdheid voor Engels ook Engelse lessen geven in het primair onderwijs.",{"type":82,"attrs":488},{"id":489,"junction":41,"collection":85,"data":490},"a41f70e4-c4a0-4dd3-94ad-3c27019dcfe4",{"id":491,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":492,"editor_nodes":515},"5dd3ca09-d6ec-4ef7-92cd-126968ed2f75",{"type":11,"content":493},[494],{"type":14,"content":495},[496,498,513],{"type":17,"text":497},"Lees in ",{"type":38,"attrs":499},{"id":500,"junction":101,"collection":42,"data":501},"936cf8dd-e0a9-40cc-b3f4-8f5929ba465f",{"id":502,"title":104,"item":503},"3550bdba-dfd9-4e62-a581-9159f97b7242",[504],{"id":505,"collection":49,"item":506},515,{"id":507,"title":508,"path":509,"slug":510,"description":511,"date_created":512},"faaf075f-a5ef-45bf-b18d-640cb2850fa6","Hoe haal ik een eerstegraads bevoegdheid?","/kennisbank/artikelen/hoe-haal-ik-een-eerstegraads-bevoegdheid","hoe-haal-ik-een-eerstegraads-bevoegdheid","Een eerstegraads bevoegdheid kun je halen door een reguliere voltijd of deeltijd masteropleiding aan een universiteit of hogeschool te volgen, of via een zij-instroomtraject.","2025-08-26T11:40:49.942Z",{"type":17,"text":514}," meer over het halen van een eerstegraads bevoegdheid. ",[516],{"id":500,"collection":42,"item":517},{"id":502,"title":104,"item":518},[519],{"id":505,"collection":49,"item":520},{"id":507,"title":508,"path":509,"slug":510,"description":511,"date_created":512},{"type":20,"attrs":522,"content":525},{"id":523,"plainText":524,"level":24},"ongegradeerde-bevoegdheid","Ongegradeerde bevoegdheid",[526],{"type":17,"marks":527,"text":524},[528],{"type":29},{"type":14,"content":530},[531,533,549],{"type":17,"text":532},"Voor kunstvakken en lichamelijke opvoeding haal je een ongegradeerde bevoegdheid. Met deze bevoegdheid mag je jouw vak verzorgen in alle ",{"type":38,"attrs":534},{"id":535,"junction":41,"collection":42,"data":536},"1fa77a6d-6e99-4dc0-940f-c32f5045fadc",{"id":537,"title":538,"item":539},"e8321f07-c40b-4568-93ad-7a67b6fa2730","onderwijssectoren",[540],{"id":541,"collection":49,"item":542},73,{"id":543,"title":544,"path":545,"slug":546,"description":547,"date_created":548},"45dce98a-6aba-4c03-a589-3e736b57c84e","Hoe zit het Nederlandse onderwijssysteem in elkaar?","/kennisbank/artikelen/hoe-zit-het-nederlandse-onderwijssysteem-in-elkaar","hoe-zit-het-nederlandse-onderwijssysteem-in-elkaar","Het Nederlandse onderwijssysteem bestaat uit meerdere sectoren en niveaus, te beginnen met regulier basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs. Na het basisonderwijs zijn er zeven vormen van voortgezet onderwijs, gevolgd door drie vormen van vervolgonderwijs. De hoogste graad in het onderwijssysteem is een PhD.","2025-08-26T12:14:26.439Z",{"type":17,"text":550},": in het primair onderwijs, in de onderbouw en bovenbouw van het voortgezet onderwijs, in het beroepsonderwijs en in de volwasseneducatie.",{"type":20,"attrs":552,"content":555},{"id":553,"plainText":554,"level":24},"lesgeven-in-het-mbo","Lesgeven in het mbo ",[556,560],{"type":17,"marks":557,"text":559},[558],{"type":29},"Lesgeven in het mbo",{"type":17,"text":32},{"type":14,"content":562},[563],{"type":17,"text":564},"Voor het mbo zit het bevoegdhedenstelsel anders in elkaar: ‘bevoegd’ is namelijk geen wettelijke term binnen het mbo. Wel kun je in het mbo lesgeven met een bevoegdheid.  ",{"type":14,"content":566},[567],{"type":17,"marks":568,"text":570},[569],{"type":29},"Als docent ",{"type":14,"content":572},[573,575,591,593,609],{"type":17,"text":574},"Met een eerste- of tweedegraads bevoegdheid ben je ",{"type":38,"attrs":576},{"id":577,"junction":41,"collection":42,"data":578},"0780de7e-17fe-4df3-a9fc-b777550789da",{"id":579,"title":580,"item":581},"04ea84a7-6704-4760-8df0-76b0d440d864","benoembaar",[582],{"id":583,"collection":49,"item":584},74,{"id":585,"title":586,"path":587,"slug":588,"description":589,"date_created":590},"9085b505-392f-4936-a5f8-2bdb646a1a56","Wat is het verschil tussen bevoegd, bekwaam en benoembaar?","/kennisbank/artikelen/wat-is-het-verschil-tussen-bevoegd-bekwaam-en-benoembaar","wat-is-het-verschil-tussen-bevoegd-bekwaam-en-benoembaar","De bekwaamheidseisen voor leraren zijn vastgelegd in drie thema’s: vakinhoudelijke bekwaamheid, vakdidactische bekwaamheid en pedagogische bekwaamheid. Naast bekwaam kun je, afhankelijk van de onderwijssector, ook bevoegd of benoembaar zijn.","2020-05-04T09:29:00.000Z",{"type":17,"text":592},"als docent in het mbo. Daarnaast kun je in het mbo benoemd worden als docent met een geschiktheidsverklaring in combinatie met een pedagogisch-didactisch getuigschrift (PDG). Dat getuigschrift kun je halen via een ",{"type":38,"attrs":594},{"id":595,"junction":41,"collection":42,"data":596},"728498b0-8345-4dd8-b6c1-c609d0eb86ed",{"id":597,"title":598,"item":599},"f77d4ed0-0a53-4623-a920-659b013e5dc4","PDG-traject",[600],{"id":601,"collection":49,"item":602},75,{"id":603,"title":604,"path":605,"slug":606,"description":607,"date_created":608},"544f11a4-b4fd-41f8-a63c-06161ac29e10","Wat is een PDG-traject?","/kennisbank/artikelen/wat-is-een-pdg-traject","wat-is-een-pdg-traject","Het PDG-traject is een zij-instroomtraject waarbij je docent in het mbo wordt. Na afronding ontvang je een pedagogisch didactisch getuigschrift (PDG) waarmee je jouw bekwaamheid als mbo-docent aantoont.","2020-05-18T12:35:00.000Z",{"type":17,"text":610},": een zij-instroomtraject waarbij je tegelijkertijd werkt en leert. ",{"type":82,"attrs":612},{"id":613,"junction":41,"collection":85,"data":614},"0c8f7045-911f-45fa-a048-21dd5e91fa22",{"id":615,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":616,"editor_nodes":638},"b25d10c1-eaa5-4783-90db-992a79f01f0f",{"type":11,"content":617},[618],{"type":14,"content":619},[620,622,637],{"type":17,"text":621},"Wil je docent worden in het mbo? Lees dan ",{"type":38,"attrs":623},{"id":624,"junction":101,"collection":42,"data":625},"09f39695-d283-4cc4-89af-9e15224975fd",{"id":626,"title":104,"item":627},"db6aaad8-d169-4704-b189-ab08503a5a69",[628],{"id":629,"collection":49,"item":630},516,{"id":631,"title":632,"path":633,"slug":634,"description":635,"date_created":636},"9bbabbfd-b42b-4376-ae5c-ad67893ae92a","Hoe word ik docent in het mbo?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-docent-in-het-mbo","hoe-word-ik-docent-in-het-mbo","Als je docent in het mbo wilt worden, moet je een lerarenopleiding tot tweedegraads of eerstegraads docent afronden. Een andere optie is het doorlopen van een PDG-traject.","2020-04-17T11:36:00.000Z",{"type":17,"text":116},[639],{"id":624,"collection":42,"item":640},{"id":626,"title":104,"item":641},[642],{"id":629,"collection":49,"item":643},{"id":631,"title":632,"path":633,"slug":634,"description":635,"date_created":636},{"type":14,"content":645},[646],{"type":17,"marks":647,"text":649},[648],{"type":29},"Als instructeur ",{"type":14,"content":651},[652],{"type":17,"text":653},"Als instructeur begeleid je studenten vooral tijdens het praktijkgedeelte van het onderwijs op een mbo-school. Je bent benoembaar als instructeur als je kunt aantonen dat je daar vakinhoudelijk, vakdidactisch en pedagogisch bekwaam voor bent. Het bevoegde gezag van een mbo-school bepaalt of jij aan deze drie bekwaamheidseisen voldoet, op basis van je werkervaring en je vooropleidingen. ",{"type":82,"attrs":655},{"id":656,"junction":41,"collection":85,"data":657},"88f0e628-ad10-45fb-aaeb-55adaa31babf",{"id":658,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":659,"editor_nodes":683},"338b12b4-fffe-49d3-82bf-13cf44c27907",{"type":11,"content":660},[661],{"type":14,"content":662},[663,665,681],{"type":17,"text":664},"Wil je weten hoe je instructeur kunt worden in het mbo? ",{"type":38,"attrs":666},{"id":667,"junction":101,"collection":42,"data":668},"33269cd9-c3e6-4b25-9b1a-8e83d5b79bd0",{"id":669,"title":670,"item":671},"b1ba1835-0f1d-4fc8-8d0e-caf78fd554c9","Hier",[672],{"id":673,"collection":49,"item":674},517,{"id":675,"title":676,"path":677,"slug":678,"description":679,"date_created":680},"eed2fb32-3c90-41f7-8a16-adab6088f06f","Hoe word ik instructeur in het mbo?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-instructeur-in-het-mbo","hoe-word-ik-instructeur-in-het-mbo","Om instructeur te worden kun je de mbo4-opleiding ‘instructeur mbo’ volgen of een educatieve associate degree tot onderwijsondersteuner.","2020-04-18T07:08:00.000Z",{"type":17,"text":682}," lees je er meer over.",[684],{"id":667,"collection":42,"item":685},{"id":669,"title":670,"item":686},[687],{"id":673,"collection":49,"item":688},{"id":675,"title":676,"path":677,"slug":678,"description":679,"date_created":680},{"type":20,"attrs":690,"content":693},{"id":691,"plainText":692,"level":24},"mag-je-zonder-bevoegdheid-lesgeven-in-nederland","Mag je zonder bevoegdheid lesgeven in Nederland? ",[694,698],{"type":17,"marks":695,"text":697},[696],{"type":29},"Mag je zonder bevoegdheid lesgeven in Nederland?",{"type":17,"text":32},{"type":14,"content":700},[701,703,719,721,736],{"type":17,"text":702},"In principe mag je niet onbevoegd lesgeven in Nederland. Er zijn wel uitzonderingen op deze regel. Zo mag je als leraar in opleiding soms al direct voor de klas staan en kun je soms als  ",{"type":38,"attrs":704},{"id":705,"junction":41,"collection":42,"data":706},"bcba3fd3-e7aa-46d6-9793-6c4de4293ad8",{"id":707,"title":708,"item":709},"5356c4c5-e035-4de8-915e-063b03e4e7fb","gastdocent",[710],{"id":711,"collection":49,"item":712},76,{"id":713,"title":714,"path":715,"slug":716,"description":717,"date_created":718},"db974468-8242-44c5-9552-b9d815f15bc0","Hoe word ik gastdocent?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-gastdocent","hoe-word-ik-gastdocent","Als gastdocent mag je in sommige onderwijssectoren zonder bevoegdheid lesgeven. Dat mag gemiddeld maximaal 6 klokuren per week op jaarbasis. Een gastdocent valt altijd onder de verantwoordelijkheid van een bevoegde leraar.","2020-04-18T14:08:00.000Z",{"type":17,"text":720},"zonder lesbevoegdheid een aantal uur per week lesgeven, onder bepaalde voorwaarden. In ",{"type":38,"attrs":722},{"id":723,"junction":41,"collection":42,"data":724},"50e27b29-55f7-4057-9131-36e837ab8db5",{"id":725,"title":104,"item":726},"4741be27-931a-49e5-80a2-eb70115215de",[727],{"id":728,"collection":49,"item":729},77,{"id":730,"title":731,"path":732,"slug":733,"description":734,"date_created":735},"51ab8daa-c878-4a96-8d91-6a3346bbf77a","Hoe kan ik zonder bevoegdheid voor de klas staan?","/kennisbank/artikelen/hoe-kan-ik-zonder-bevoegdheid-voor-de-klas-staan","hoe-kan-ik-zonder-bevoegdheid-voor-de-klas-staan","Je kunt onbevoegd voor de klas staan als ‘zij-instromer in het beroep’ en als gastdocent. Ook kun je in sommige gevallen onbevoegd voor de klas staan als leraar in opleiding, als er sprake is van een tijdelijke ontheffing of van bijzondere gevallen waardoor het halen van een bevoegdheid niet nodig of niet mogelijk is.","2020-04-18T10:52:00.000Z",{"type":17,"text":737}," vind je alle contexten waarin je onbevoegd voor de klas mag.   ",{"type":20,"attrs":739,"content":742},{"id":740,"plainText":741,"level":24},"hoe-kom-ik-erachter-wat-mijn-route-naar-een-lesbevoegdheid-is","Hoe kom ik erachter wat mijn route naar een lesbevoegdheid is? ",[743,747],{"type":17,"marks":744,"text":746},[745],{"type":29},"Hoe kom ik erachter wat mijn route naar een lesbevoegdheid is?",{"type":17,"text":32},{"type":14,"content":749},[750,752,760,767,771,773,779],{"type":17,"text":751},"Ben je benieuwd naar de route die het beste bij jou past? Door onze",{"type":17,"marks":753,"text":759},[754],{"type":755,"attrs":756},"link",{"href":757,"target":88,"rel":758,"class":88},"/routes/","noopener noreferrer nofollow"," ",{"type":17,"marks":761,"text":766},[762],{"type":755,"attrs":763},{"href":757,"target":88,"rel":764,"class":765},"noreferrer noopener","Hyperlink SCXW69317484 BCX0","routetool",{"type":17,"marks":768,"text":759},[769],{"type":755,"attrs":770},{"href":757,"target":88,"rel":758,"class":88},{"type":17,"text":772},"in te vullen, vind je alle mogelijkheden. Je kunt ook altijd contact opnemen met onze adviseurs voor persoonlijk advies. Kijk hiervoor op onze ",{"type":17,"marks":774,"text":778},[775],{"type":755,"attrs":776},{"href":777,"target":88,"rel":764,"class":765},"/contact/","contactpagina",{"type":17,"text":116},"2020-04-18T11:01:00.000Z","2026-03-18T15:32:39.597Z",{"title":4,"meta_description":783},"Wat is een lesbevoegdheid? Welke bevoegdheden zijn er? En waar kun je dan lesgeven? Je leest hier alles over de drie bevoegdheden die er in Nederland zijn.",[785,790,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,877,893,898,903,908,924,929,945,950,955,960,965],{"collection":42,"id":577,"item":786},{"id":579,"title":580,"item":787},[788],{"id":583,"collection":49,"item":789},{"id":585,"title":586,"path":587,"slug":588,"description":589,"date_created":590},{"collection":85,"id":613,"item":791},{"id":615,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":792,"editor_nodes":800},{"type":11,"content":793},[794],{"type":14,"content":795},[796,797,799],{"type":17,"text":621},{"type":38,"attrs":798},{"id":624,"junction":101,"collection":42},{"type":17,"text":116},[801],{"id":624,"collection":42,"item":802},{"id":626,"title":104,"item":803},[804],{"id":629,"collection":49,"item":805},{"id":631,"title":632,"path":633,"slug":634,"description":635,"date_created":636},{"collection":42,"id":327,"item":807},{"id":329,"title":196,"item":808},[809],{"id":332,"collection":49,"item":810},{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"collection":42,"id":535,"item":812},{"id":537,"title":538,"item":813},[814],{"id":541,"collection":49,"item":815},{"id":543,"title":544,"path":545,"slug":546,"description":547,"date_created":548},{"collection":42,"id":383,"item":817},{"id":385,"title":142,"item":818},[819],{"id":388,"collection":49,"item":820},{"id":147,"title":148,"path":149,"slug":150,"description":151,"date_created":152},{"collection":42,"id":450,"item":822},{"id":452,"title":232,"item":823},[824],{"id":455,"collection":49,"item":825},{"id":237,"title":238,"path":239,"slug":240,"description":241,"date_created":242},{"collection":42,"id":478,"item":827},{"id":480,"title":45,"item":828},[829],{"id":483,"collection":49,"item":830},{"id":51,"title":52,"path":53,"slug":54,"description":55,"date_created":56},{"collection":42,"id":272,"item":832},{"id":274,"title":45,"item":833},[834],{"id":277,"collection":49,"item":835},{"id":51,"title":52,"path":53,"slug":54,"description":55,"date_created":56},{"collection":42,"id":40,"item":837},{"id":44,"title":45,"item":838},[839],{"id":48,"collection":49,"item":840},{"id":51,"title":52,"path":53,"slug":54,"description":55,"date_created":56},{"collection":42,"id":723,"item":842},{"id":725,"title":104,"item":843},[844],{"id":728,"collection":49,"item":845},{"id":730,"title":731,"path":732,"slug":733,"description":734,"date_created":735},{"collection":42,"id":247,"item":847},{"id":249,"title":250,"item":848},[849],{"id":253,"collection":49,"item":850},{"id":255,"title":256,"path":257,"slug":258,"description":259,"date_created":260},{"collection":42,"id":229,"item":852},{"id":231,"title":232,"item":853},[854],{"id":235,"collection":49,"item":855},{"id":237,"title":238,"path":239,"slug":240,"description":241,"date_created":242},{"collection":42,"id":595,"item":857},{"id":597,"title":598,"item":858},[859],{"id":601,"collection":49,"item":860},{"id":603,"title":604,"path":605,"slug":606,"description":607,"date_created":608},{"collection":85,"id":84,"item":862},{"id":87,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":863,"editor_nodes":871},{"type":11,"content":864},[865],{"type":14,"content":866},[867,868,870],{"type":17,"text":97},{"type":38,"attrs":869},{"id":100,"junction":101,"collection":42},{"type":17,"text":116},[872],{"id":100,"collection":42,"item":873},{"id":103,"title":104,"item":874},[875],{"id":107,"collection":49,"item":876},{"id":109,"title":110,"path":111,"slug":112,"description":113,"date_created":114},{"collection":85,"id":656,"item":878},{"id":658,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":879,"editor_nodes":887},{"type":11,"content":880},[881],{"type":14,"content":882},[883,884,886],{"type":17,"text":664},{"type":38,"attrs":885},{"id":667,"junction":101,"collection":42},{"type":17,"text":682},[888],{"id":667,"collection":42,"item":889},{"id":669,"title":670,"item":890},[891],{"id":673,"collection":49,"item":892},{"id":675,"title":676,"path":677,"slug":678,"description":679,"date_created":680},{"collection":42,"id":393,"item":894},{"id":395,"title":160,"item":895},[896],{"id":398,"collection":49,"item":897},{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"collection":42,"id":193,"item":899},{"id":195,"title":196,"item":900},[901],{"id":199,"collection":49,"item":902},{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"collection":42,"id":460,"item":904},{"id":462,"title":250,"item":905},[906],{"id":465,"collection":49,"item":907},{"id":255,"title":256,"path":257,"slug":258,"description":259,"date_created":260},{"collection":85,"id":489,"item":909},{"id":491,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":910,"editor_nodes":918},{"type":11,"content":911},[912],{"type":14,"content":913},[914,915,917],{"type":17,"text":497},{"type":38,"attrs":916},{"id":500,"junction":101,"collection":42},{"type":17,"text":514},[919],{"id":500,"collection":42,"item":920},{"id":502,"title":104,"item":921},[922],{"id":505,"collection":49,"item":923},{"id":507,"title":508,"path":509,"slug":510,"description":511,"date_created":512},{"collection":42,"id":295,"item":925},{"id":297,"title":298,"item":926},[927],{"id":301,"collection":49,"item":928},{"id":303,"title":304,"path":305,"slug":306,"description":307,"date_created":308},{"collection":85,"id":338,"item":930},{"id":340,"title":88,"icon":88,"dismissable":89,"color":90,"actions":88,"variant":91,"description":931,"editor_nodes":939},{"type":11,"content":932},[933],{"type":14,"content":934},[935,936,938],{"type":17,"text":346},{"type":38,"attrs":937},{"id":349,"junction":101,"collection":42},{"type":17,"text":76},[940],{"id":349,"collection":42,"item":941},{"id":351,"title":104,"item":942},[943],{"id":354,"collection":49,"item":944},{"id":356,"title":357,"path":358,"slug":359,"description":360,"date_created":361},{"collection":42,"id":61,"item":946},{"id":63,"title":64,"item":947},[948],{"id":67,"collection":49,"item":949},{"id":69,"title":70,"path":71,"slug":72,"description":73,"date_created":74},{"collection":42,"id":705,"item":951},{"id":707,"title":708,"item":952},[953],{"id":711,"collection":49,"item":954},{"id":713,"title":714,"path":715,"slug":716,"description":717,"date_created":718},{"collection":42,"id":419,"item":956},{"id":421,"title":196,"item":957},[958],{"id":424,"collection":49,"item":959},{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"collection":42,"id":157,"item":961},{"id":159,"title":160,"item":962},[963],{"id":163,"collection":49,"item":964},{"id":165,"title":166,"path":167,"slug":168,"description":169,"date_created":170},{"collection":42,"id":139,"item":966},{"id":141,"title":142,"item":967},[968],{"id":145,"collection":49,"item":969},{"id":147,"title":148,"path":149,"slug":150,"description":151,"date_created":152},[971],{"name":972,"description":973,"avatar":974},"Isa Verstraaten","Adviseur",{"src":975,"icon":976,"fit":977,"modifiers":978},"/onderwijsloket-directus/production/a7f323db-8b91-43b7-9aaf-56f4949121d8","heroicons:user-20-solid","fill",{"gravity":979},"face",[],[],[983,987,991],{"id":984,"name":985,"path":986},"82e6bf5d-63ca-4198-b7b8-affe8c6a3a92","Lerarenopleiding","/kennisbank/onderwerpen/lerarenopleiding",{"id":988,"name":989,"path":990},"aca933e0-9466-4501-8a3a-daaeba014dc7","Bevoegdheden","/kennisbank/onderwerpen/bevoegdheden",{"id":992,"name":993,"path":994},"458a9ece-7ddf-49ef-b19e-2ae15db5354b","Onderwijssysteem","/kennisbank/onderwerpen/onderwijssysteem",[996,1000,1004,1008,1012],{"id":997,"title":998,"slug":999},"dfe8f941-87d8-4eed-815f-67b084b82859","Primair onderwijs","werken-in-het-primair-onderwijs",{"id":1001,"title":1002,"slug":1003},"23c4f8f8-33bd-4661-8df2-eab36121f641","Hoger onderwijs","werken-in-het-hoger-onderwijs",{"id":1005,"title":1006,"slug":1007},"6a995a5e-d464-43d0-8ef6-95f7d80e4457","Voortgezet onderwijs","werken-in-het-voortgezet-onderwijs",{"id":1009,"title":1010,"slug":1011},"f926b979-21ab-46e7-a16e-d8e6288f5c09","Middelbaar beroepsonderwijs","werken-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs",{"id":1013,"title":1014,"slug":1015},"a733c690-5095-41ca-8830-117475864c78","Speciaal onderwijs","werken-in-het-speciaal-onderwijs",[1017],{"id":1018,"name":1019,"path":1020},"8979193c-73bb-4e29-b13d-6eaacf8fd5a1","Leraar","/kennisbank/functies/leraar",[],[1023,1027,1031,1034,1037,1040],{"id":1024,"name":1025,"path":1026},"2941f02b-e8b2-4911-847a-862607fb2240","Beperkt tweedegraads","/kennisbank/kwalificaties/beperkt-tweedegraads",{"id":1028,"name":1029,"path":1030},"81cbfac7-027d-482c-a1b2-d852d3ab222a","Pedagogisch Didactisch Getuigschrift","/kennisbank/kwalificaties/pedagogisch-didactisch-getuigschrift",{"id":1032,"name":131,"path":1033},"88523ee7-dc5f-46e2-b27e-b42227a73d6a","/kennisbank/kwalificaties/tweedegraads-bevoegdheid",{"id":1035,"name":524,"path":1036},"a558e6e9-9648-4d2b-8a47-d9bc1e579ff2","/kennisbank/kwalificaties/ongegradeerde-bevoegdheid",{"id":1038,"name":372,"path":1039},"d5ce166a-3ce9-4974-ab37-081097ffcbcc","/kennisbank/kwalificaties/eerstegraads-bevoegdheid",{"id":1041,"name":1042,"path":1043},"fd2b8d31-0714-472d-ae20-f59c90ca3cdf","Bevoegdheid pimair onderwijs","/kennisbank/kwalificaties/bevoegdheid-pimair-onderwijs",[1045,1050,1055],{"title":1046,"id":1047,"path":1048,"description":1049},"Hoe kan ik aanvullende studiepunten halen voor mijn toelating tot een universitaire lerarenopleiding?","2895d9f8-23f3-44fa-b54a-60c9dc7e4cb7","/kennisbank/artikelen/hoe-kan-ik-aanvullende-studiepunten-halen-voor-mijn-toelating-tot-een-universitaire-lerarenopleiding","Wil je een lerarenopleiding volgen aan de universiteit maar heb je niet genoeg studiepunten? In dit artikel lees je hoe je extra studiepunten kunt halen en vakdeficiënties kunt wegwerken.",{"title":1051,"id":1052,"path":1053,"description":1054},"Wat is een hybride docent?","def75e20-5fa2-4516-a2a9-e32148e60efe","/kennisbank/artikelen/wat-is-een-hybride-docent","Een hybride docent is een bevoegd parttime leraar die een baan in het onderwijs combineert met een andere baan. Je kunt onder bepaalde voorwaarden ook onbevoegd lesgeven, als gastdocent.",{"title":1056,"id":1057,"path":1058,"description":1059},"Kan ik met mijn buitenlandse bevoegdheid lesgeven in Nederland?","89d42322-2ded-4dcf-bf98-b2e9dd6f807c","/kennisbank/artikelen/kan-ik-met-mijn-buitenlandse-bevoegdheid-lesgeven-in-nederland","Je kunt in sommige gevallen met een buitenlandse lesbevoegdheid lesgeven in Nederland. Deze moet eerst erkend worden door DUO en ook moet je vaak aan bepaalde taaleisen voldoen.",1775703703906]