[{"data":1,"prerenderedAt":725},["ShallowReactive",2],{"articles:kan-ik-leraar-worden-latere-leeftijd}":3,"articles:surround:kan-ik-leraar-worden-latere-leeftijd}":709},{"title":4,"id":5,"slug":6,"path":7,"description":8,"summary":9,"body":10,"date_created":522,"date_updated":523,"seo":524,"english":152,"editor_nodes":527,"authors":640,"documents":650,"sources":651,"topics":660,"sectors":677,"roles":698,"tracks":703,"qualifications":708},"Kan ik leraar worden op latere leeftijd?","a137138a-b787-4184-b64a-f2d0074ddebc","kan-ik-leraar-worden-latere-leeftijd","/kennisbank/artikelen/kan-ik-leraar-worden-latere-leeftijd","Je bent nooit te oud voor een overstap naar het onderwijs. Iemand met meer werkervaring kan voor een school juist erg waardevol zijn. Er zijn verschillende (korte) opleidingstrajecten voor overstappers op latere leeftijd.","Een veelvoorkomende vraag onder mensen die een carrière-switch overwegen is “Ben ik niet te oud om een overstap te maken?”. In dit artikel worden deze en andere vragen over een overstap naar het onderwijs besproken.",{"type":11,"content":12},"doc",[13,25,30,41,57,67,79,83,126,136,140,144,171,192,202,206,227,237,258,331,341,345,483,504],{"type":14,"attrs":15,"content":19},"heading",{"id":16,"plainText":17,"level":18},"te-oud-voor-een-overstap","Te oud voor een overstap? ",2,[20],{"type":21,"marks":22,"text":17},"text",[23],{"type":24},"bold",{"type":26,"content":27},"paragraph",[28],{"type":21,"text":29},"Je bent nooit te oud om te leren. Iemand die op latere leeftijd een overstap maakt naar het onderwijs kan voor een school juist erg waardevol zijn. Doordat je levens- en werkervaring hebt opgebouwd breng je nieuwe ideeën en inzichten met je mee. Daarnaast heb je vaak beter in beeld wat je sterke punten zijn en op welke onderdelen je beter om hulp kan vragen. Het helpt je bij een overstap dat je goed kunt uitleggen wat je komt brengen en je tegelijkertijd open staat voor het leren van je nieuwe vak.  ",{"type":14,"attrs":31,"content":34},{"id":32,"plainText":33,"level":18},"lang-opleidingstraject","Lang opleidingstraject? ",[35,39],{"type":21,"marks":36,"text":38},[37],{"type":24},"Lang opleidingstraject?",{"type":21,"text":40}," ",{"type":26,"content":42},[43,45,55],{"type":21,"text":44},"Een vraag die mensen die op latere leeftijd een overstap naar het onderwijs overwegen vaak hebben is wat de lengte van een eventueel opleidingstraject is. Het antwoord hierop is afhankelijk van het traject waarvoor je kiest. Zo kun je in sommige gevallen gelijk met een nieuwe functie beginnen, of anders misschien een verkort leer-werktraject volgen waarmee je meteen werkzaam bent in het onderwijs. Als je de overstap nog niet gelijk wilt maken, kun je er ook voor kiezen om een deeltijdopleiding naast je huidige baan te starten. Hieronder bespreken we een aantal van de opleidingsopties. Ook kun je via onze ",{"type":21,"marks":46,"text":54},[47],{"type":48,"attrs":49},"link",{"href":50,"target":51,"rel":52,"class":53},"/routes/start","_blank","noreferrer noopener","Hyperlink SCXW115319778 BCX0","routetool",{"type":21,"text":56}," bekijken wat voor jou mogelijke routes zijn.  ",{"type":14,"attrs":58,"content":61},{"id":59,"plainText":60,"level":18},"een-zij-instroomtraject","Een zij-instroomtraject ",[62,66],{"type":21,"marks":63,"text":65},[64],{"type":24},"Een zij-instroomtraject",{"type":21,"text":40},{"type":26,"content":68},[69,71,77],{"type":21,"text":70},"Voor overstappers die direct aan de slag willen in het primair- of voortgezet onderwijs bestaat het ",{"type":21,"marks":72,"text":76},[73],{"type":48,"attrs":74},{"href":75,"target":51,"rel":52,"class":53},"/over-het-onderwijs/zij-instroom-in-het-beroep","Zij-instroom in het Beroep-traject",{"type":21,"text":78}," (ZiB). Tijdens een zij-instroomtraject sta je vanaf dag één voor de klas. Daarnaast studeer je één dag per week aan een hogeschool of universiteit om je lesbevoegdheid te halen. Dit traject is gesubsidieerd vanuit de overheid en je ontvangt salaris voor het werk dat je doet. Een zij-instroomtraject duurt maximaal twee jaar.  ",{"type":26,"content":80},[81],{"type":21,"text":82},"Let op: er gelden toelatingseisen voor dit traject. Voor het zij-instroomtraject voor de pabo geldt dat je minimaal een hbo-bachelordiploma op zak moet hebben om hiervoor toelaatbaar te zijn. Voor een zij-instroomtraject voor het voortgezet onderwijs geldt dat ook, maar dan is het vaak ook gewenst dat je een diploma hebt in de richting van het schoolvak waarvoor je wilt gaan zij-instromen. Een voorbeeld hiervan is dat je bijvoorbeeld een bachelor wiskunde (of iets soortgelijks) hebt afgerond om toegelaten te worden tot een zij-instroomtraject voor een lerarenopleiding wiskunde.  ",{"type":26,"content":84},[85,87,107,109,124],{"type":21,"text":86},"Meer weten over het zij-instroomtraject? In ",{"type":88,"attrs":89},"relation-inline-block",{"id":90,"junction":91,"collection":92,"data":93},"09994cc2-135b-4750-b0b7-c1b272050217","articles_editor_nodes","mentions",{"id":94,"title":95,"item":96},"eded48cd-0d83-4f4a-a127-28dfd39b248f","dit artikel",[97],{"id":98,"collection":99,"item":100},465,"articles",{"id":101,"title":102,"path":103,"slug":104,"description":105,"date_created":106},"44049c8d-26b3-42f3-9e0c-71cc0fea3dd5","Hoe kan ik zij-instromen als leraar in het basisonderwijs?","/kennisbank/artikelen/hoe-kan-ik-zij-instromen-als-leraar-in-het-basisonderwijs","hoe-kan-ik-zij-instromen-als-leraar-in-het-basisonderwijs","Het zij-instroomtraject voor het primair onderwijs is een leer-werktraject waarbij je direct voor de klas staat en ondertussen in maximaal twee jaar je bevoegdheid haalt via een pabo-opleiding. Om toelaatbaar te zijn voor dit traject moet je minimaal een hbo-bachelor hebben afgerond.","2025-08-26T12:37:59.137Z",{"type":21,"text":108}," lees je meer over zij-instromen in het primair onderwijs. In ",{"type":88,"attrs":110},{"id":111,"junction":91,"collection":92,"data":112},"9848f501-b951-4376-a664-271ac7426312",{"id":113,"title":95,"item":114},"16644227-8ff1-400e-87e7-0e38cab912e1",[115],{"id":116,"collection":99,"item":117},466,{"id":118,"title":119,"path":120,"slug":121,"description":122,"date_created":123},"0dbab3e8-1d2b-489f-a539-1f4cdbec0f05","Hoe kan ik zij-instromen als leraar in het voortgezet onderwijs?","/kennisbank/artikelen/hoe-kan-ik-zij-instromen-als-leraar-in-het-voortgezet-onderwijs","hoe-kan-ik-zij-instromen-als-leraar-in-het-voortgezet-onderwijs","Je kunt het traject ‘zij-instroom in het beroep’ volgen om leraar in het voortgezet onderwijs te worden als je een bachelordiploma (soms ook masterdiploma) op zak hebt dat vakinhoudelijk verwant is aan het schoolvak waarvoor je wilt zij-instromen.","2020-05-01T12:41:00.000Z",{"type":21,"text":125}," kun je meer lezen over hoe je kunt zij-instromen als leraar in het voortgezet onderwijs.  ",{"type":14,"attrs":127,"content":130},{"id":128,"plainText":129,"level":18},"een-pdg-traject","Een PDG-traject ",[131,135],{"type":21,"marks":132,"text":134},[133],{"type":24},"Een PDG-traject",{"type":21,"text":40},{"type":26,"content":137},[138],{"type":21,"text":139},"Spreekt lesgeven in het mbo je aan? Dan kun je overwegen om een PDG-traject te volgen. Met dit zij-instroomtraject ga je meteen voor de klas staan in het mbo en haal je binnen 10 tot 18 maanden de bekwaamheid waarmee je in het mbo docent mag zijn. Ook dit traject wordt gesubsidieerd vanuit de overheid en je wordt betaald voor het werk dat je doet.  ",{"type":26,"content":141},[142],{"type":21,"text":143},"Let op: ook voor dit traject gelden toelatingseisen. Je hebt namelijk ofwel minimaal een hbo-bachelordiploma nodig, dan wel minimaal 3 jaar werkervaring in een bepaalde sector en aantoonbaar hbo werk- en denkniveau. Zo zou je met werkervaring binnen de ICT misschien wel aan de slag kunnen als docent software development, of als ervaren kapper als docent aan een kappersopleiding. Daarnaast moet je een geschiktheidsverklaring hebben van het schoolbestuur waar je gaat werken. ",{"type":145,"attrs":146},"relation-block",{"id":147,"junction":91,"collection":148,"data":149},"68b611dd-85fb-49d2-b2fa-43960a888e05","callouts",{"id":150,"title":151,"icon":151,"dismissable":152,"color":153,"actions":151,"variant":154,"description":155,"editor_nodes":170},"8525d638-1fd7-49bc-a623-c8f03147952c",null,false,"info","subtle",{"type":11,"content":156},[157],{"type":26,"content":158},[159,161,168],{"type":21,"text":160},"Benieuwd op welke vakken en profielen jouw werkervaring aansluit? Kijk eens op ",{"type":21,"marks":162,"text":167},[163],{"type":48,"attrs":164},{"href":165,"target":51,"rel":52,"class":166},"https://www.kiesmbo.nl/opleidingen","Hyperlink SCXW185706656 BCX0","deze website",{"type":21,"text":169}," voor een overzicht van alle vakken en profielen binnen het mbo. ",[],{"type":26,"content":172},[173,175,190],{"type":21,"text":174},"Klinkt een PDG-traject als iets voor jou? In ",{"type":88,"attrs":176},{"id":177,"junction":91,"collection":92,"data":178},"251f8e7f-f873-4337-9d04-4cec6a4bc81a",{"id":179,"title":95,"item":180},"3de03b86-1523-4732-8870-802677ce2a17",[181],{"id":182,"collection":99,"item":183},467,{"id":184,"title":185,"path":186,"slug":187,"description":188,"date_created":189},"544f11a4-b4fd-41f8-a63c-06161ac29e10","Wat is een PDG-traject?","/kennisbank/artikelen/wat-is-een-pdg-traject","wat-is-een-pdg-traject","Het PDG-traject is een zij-instroomtraject waarbij je docent in het mbo wordt. Na afronding ontvang je een pedagogisch didactisch getuigschrift (PDG) waarmee je jouw bekwaamheid als mbo-docent aantoont.","2020-05-18T12:35:00.000Z",{"type":21,"text":191}," staat alle informatie over het volgen van een PDG-traject op een rijtje.  ",{"type":14,"attrs":193,"content":196},{"id":194,"plainText":195,"level":18},"aan-de-slag-in-het-hoger-onderwijs","Aan de slag in het hoger onderwijs ",[197,201],{"type":21,"marks":198,"text":200},[199],{"type":24},"Aan de slag in het hoger onderwijs",{"type":21,"text":40},{"type":26,"content":203},[204],{"type":21,"text":205},"Wanneer je zelf aan een hogeschool of universiteit gestudeerd hebt, is er de optie om docent te worden in het hoger onderwijs. Onder het hoger onderwijs vallen hbo’s en universiteiten. Om hier aan de slag te gaan is geen specifieke lerarenopleiding vereist. Wel wordt er bij een sollicitatie gekeken of je aantoonbare kennis hebt over het vakgebied van de studierichting waar je solliciteert. Dit toon je aan met bijvoorbeeld een bachelor- en masterdiploma. Nadat je bent aangenomen als docent ga je wel aan de slag om een didactische aantekening te halen.  ",{"type":26,"content":207},[208,210,225],{"type":21,"text":209},"Meer weten over werken op een hogeschool of universiteit? Neem dan eens een kijkje in ",{"type":88,"attrs":211},{"id":212,"junction":91,"collection":92,"data":213},"ff596a67-9957-4aa5-9219-b5b9e1a49bfb",{"id":214,"title":95,"item":215},"9fad1481-a187-4447-a213-2c9efc4da715",[216],{"id":217,"collection":99,"item":218},468,{"id":219,"title":220,"path":221,"slug":222,"description":223,"date_created":224},"72d3ef5b-ec8b-4a67-aa5b-f3de2708f1f3","Hoe word ik docent in het hoger onderwijs?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-docent-in-het-hoger-onderwijs","hoe-word-ik-docent-in-het-hoger-onderwijs","Om les te geven in het hoger onderwijs heb je wettelijk gezien geen bevoegdheid nodig. Hogescholen en universiteiten mogen zelf bepalen aan welke eisen hun docenten moeten voldoen.","2023-07-19T14:36:00.000Z",{"type":21,"text":226},".",{"type":14,"attrs":228,"content":231},{"id":229,"plainText":230,"level":18},"wat-zijn-de-financiele-gevolgen-als-ik-overstap-naar-het-onderwijs","Wat zijn de financiële gevolgen als ik overstap naar het onderwijs?  ",[232,236],{"type":21,"marks":233,"text":235},[234],{"type":24},"Wat zijn de financiële gevolgen als ik overstap naar het onderwijs? ",{"type":21,"text":40},{"type":26,"content":238},[239,241,256],{"type":21,"text":240},"Het is per opleidingsvorm verschillend wat de kosten zijn per opleiding of periode. Wel bestaan er verschillende regelingen en subsidies voor overstappers, in ",{"type":88,"attrs":242},{"id":243,"junction":91,"collection":92,"data":244},"1493bf11-5967-420a-95ff-40d1af4a80f8",{"id":245,"title":95,"item":246},"73bfa619-49d1-486c-b765-5f71704c953d",[247],{"id":248,"collection":99,"item":249},469,{"id":250,"title":251,"path":252,"slug":253,"description":254,"date_created":255},"ac5f8f52-92b3-4042-ad5b-03126847faa2","Voor welke subsidies en regelingen kom ik in aanmerking?","/kennisbank/artikelen/voor-welke-subsidies-en-regelingen-kom-ik-in-aanmerking","voor-welke-subsidies-en-regelingen-kom-ik-in-aanmerking","Als je een lerarenopleiding wilt gaan volgen zijn er verschillende mogelijkheden om je studie te financieren. Het hangt van jouw situatie af welke financieringsmogelijkheid voor jou geldt. Neem voor de voorwaarden contact op met de directe subsidieverstrekker.","2020-04-18T11:45:00.000Z",{"type":21,"text":257}," lees je welke dit zijn en of je hier mogelijk voor in aanmerking komt.  ",{"type":26,"content":259},[260,262,278,280,295,297,312,314,329],{"type":21,"text":261},"Ben je benieuwd wat je gaat verdienen na je overstap? Over de salarissen in het primair onderwijs lees je ",{"type":88,"attrs":263},{"id":264,"junction":91,"collection":92,"data":265},"bee6ed5b-9188-406b-b081-17c64d76737d",{"id":266,"title":267,"item":268},"b9d333bd-4f70-4a3a-825f-700a6015a11a","hier",[269],{"id":270,"collection":99,"item":271},470,{"id":272,"title":273,"path":274,"slug":275,"description":276,"date_created":277},"c0551fb5-c242-4211-a54d-cdc6b01173b1","Wat verdient een leerkracht in het basisonderwijs?","/kennisbank/artikelen/wat-verdient-een-leerkracht-in-het-basisonderwijs","wat-verdient-een-leerkracht-in-het-basisonderwijs","In de cao van het po zijn vier salarisschalen voor leerkrachten in het primair onderwijs opgenomen: LB, LC, LD en LE. De salarissen lopen uiteen van € 3.622,- tot € 8.065,- bruto per maand, op basis van een fulltime aanstelling.","2020-04-18T11:14:00.000Z",{"type":21,"text":279}," meer. Over salarissen in het voortgezet onderwijs kun je ",{"type":88,"attrs":281},{"id":282,"junction":91,"collection":92,"data":283},"e14f0847-405f-4b37-b92c-8120cb64c4c3",{"id":284,"title":267,"item":285},"eb4e93fb-194b-40b2-b1fc-c7147ecca170",[286],{"id":287,"collection":99,"item":288},471,{"id":289,"title":290,"path":291,"slug":292,"description":293,"date_created":294},"bf71f4af-0f66-4021-b33b-6a4188a8f0fb","Wat verdient een leraar in het voortgezet onderwijs?","/kennisbank/artikelen/wat-verdient-een-leraar-in-het-voortgezet-onderwijs","wat-verdient-een-leraar-in-het-voortgezet-onderwijs","In de cao van het vo zijn vier salarisschalen voor docenten in het voortgezet onderwijs opgenomen: LB, LC, LD en LE. De salarissen lopen per 1 november 2025 uiteen van € 3.622,- tot € 8.065,- bruto per maand, op basis van een fulltime aanstelling.","2020-04-18T11:27:00.000Z",{"type":21,"text":296}," informatie vinden en voor informatie over salarissen als docent in het mbo kun je ",{"type":88,"attrs":298},{"id":299,"junction":91,"collection":92,"data":300},"170516cf-d8a0-4396-9150-f9baef019621",{"id":301,"title":95,"item":302},"1567c73a-ec24-42de-b886-1084f226f5b0",[303],{"id":304,"collection":99,"item":305},472,{"id":306,"title":307,"path":308,"slug":309,"description":310,"date_created":311},"302f75ff-90c4-460b-a798-2d37c5a0e49b","Wat verdient een docent in het mbo?","/kennisbank/artikelen/wat-verdient-een-docent-in-het-mbo","wat-verdient-een-docent-in-het-mbo","In de cao van het mbo zijn vier salarisschalen voor mbo-docenten opgenomen: LB, LC, LD en LE. De salarissen lopen uiteen van € 3.713,- tot € 7.600,- bruto per maand, op basis van een fulltime aanstelling.","2020-04-18T11:57:00.000Z",{"type":21,"text":313}," lezen. In ",{"type":88,"attrs":315},{"id":316,"junction":91,"collection":92,"data":317},"be2f53c6-ffe0-424a-9e5d-b7cbd86cf5a5",{"id":318,"title":95,"item":319},"902e04fb-843a-45ea-b0f7-d71735968c0c",[320],{"id":321,"collection":99,"item":322},473,{"id":323,"title":324,"path":325,"slug":326,"description":327,"date_created":328},"8afab15a-6fb6-48c4-85df-6752ef0adec3","Wat verdien je als onderwijsondersteunend personeel? ","/kennisbank/artikelen/wat-verdien-je-als-onderwijsondersteunend-personeel","wat-verdien-je-als-onderwijsondersteunend-personeel","In de cao’s van het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo zijn de salarisschalen voor onderwijsassistenten en ander onderwijsondersteunend personeel te vinden. In welke salarisschaal je terechtkomt is afhankelijk van je functie en relevante werkervaring.","2024-11-19T14:00:00.000Z",{"type":21,"text":330}," staat meer informatie over de salarissen van onderwijsondersteunend personeel.  ",{"type":14,"attrs":332,"content":335},{"id":333,"plainText":334,"level":18},"andere-functies-in-het-onderwijs","Andere functies in het onderwijs ",[336,340],{"type":21,"marks":337,"text":339},[338],{"type":24},"Andere functies in het onderwijs",{"type":21,"text":40},{"type":26,"content":342},[343],{"type":21,"text":344},"Binnen een school werken niet alleen maar leraren. Voor iedereen met een passie voor de ontwikkeling van leerlingen en studenten is een functie in het onderwijs te vinden. De invulling van de functies op school verschillen binnen de drie onderwijssectoren (basisonderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs). Sterker nog: iedere school is uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor de taakverdeling binnen het onderwijsteam. ",{"type":26,"content":346},[347,349,365,367,383,385,401,403,419,421,437,439,455,457,473,475,481],{"type":21,"text":348},"Op een basisschool en in het gespecialiseerd onderwijs vind je bijvoorbeeld ",{"type":88,"attrs":350},{"id":351,"junction":91,"collection":92,"data":352},"3d44ad8b-1b99-4376-952b-72ac5c393170",{"id":353,"title":354,"item":355},"7cc29476-fbec-41d5-b6d3-73c68cafb0b0","onderwijsassistenten",[356],{"id":357,"collection":99,"item":358},480,{"id":359,"title":360,"path":361,"slug":362,"description":363,"date_created":364},"14e31617-8d75-4ba9-a237-1ee797941350","Hoe word ik klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner op een basisschool?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-klassenassistent-onderwijsassistent-of-leraarondersteuner-op-een-basisschool","hoe-word-ik-klassenassistent-onderwijsassistent-of-leraarondersteuner-op-een-basisschool","Er zijn geen wettelijke bevoegdheidseisen om als klassenassistent, onderwijsassistent of leraarondersteuner te kunnen werken. Wel zijn er verschillende opleidingsmogelijkheden.","2021-12-21T13:41:00.000Z",{"type":21,"text":366},", locatieleiders, teamleiders, ",{"type":88,"attrs":368},{"id":369,"junction":91,"collection":92,"data":370},"17df7be6-1039-4097-ae01-8c90061afa34",{"id":371,"title":372,"item":373},"667d57dd-7194-4bda-9740-22d88f802989","intern begeleiders",[374],{"id":375,"collection":99,"item":376},478,{"id":377,"title":378,"path":379,"slug":380,"description":381,"date_created":382},"c2bdf9db-863e-4208-b2a2-27b0114a642a","Hoe word ik intern begeleider?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-intern-begeleider","hoe-word-ik-intern-begeleider","Hoewel de opleidingseisen voor een ib’er niet wettelijk zijn vastgelegd, vragen de meeste scholen van hun ib’ers dat zij een diploma van de post-hbo opleiding tot intern begeleider of de post-hbo master Special Educational Needs (SEN) op zak hebben.","2023-05-04T12:43:00.000Z",{"type":21,"text":384},", remedial teachers, conciërges, ",{"type":88,"attrs":386},{"id":387,"junction":91,"collection":92,"data":388},"0c07cbce-9a32-4f2d-a0f7-79422ad2502a",{"id":389,"title":390,"item":391},"fcee6742-719a-4400-b669-81508dd25836","gymleerkrachten",[392],{"id":393,"collection":99,"item":394},479,{"id":395,"title":396,"path":397,"slug":398,"description":399,"date_created":400},"8d26d281-6e09-4bab-ae4d-1b7bd157b94c","Hoe word ik leraar lichamelijke opvoeding? ","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-leraar-lichamelijke-opvoeding","hoe-word-ik-leraar-lichamelijke-opvoeding","Om leraar lichamelijke opvoeding te worden, volg je een hbo-bacheloropleiding aan de Academie Lichamelijke Opvoeding (ALO). Om te mogen starten met de opleiding moet je voldoen aan de toelatingseisen. Na afronding heb je een ongegradeerde lesbevoegdheid en kun je gymlessen geven in alle onderwijssectoren.","2024-02-06T14:06:00.000Z",{"type":21,"text":402},", administratief medewerkers en ",{"type":88,"attrs":404},{"id":405,"junction":91,"collection":92,"data":406},"cda55cda-24b8-46cd-89b6-2048548f4832",{"id":407,"title":408,"item":409},"c3648689-0dea-461a-875f-918666193b4b","schoolleiders",[410],{"id":411,"collection":99,"item":412},477,{"id":413,"title":414,"path":415,"slug":416,"description":417,"date_created":418},"f16128a8-12bc-4a70-b749-8b97f6786e06","Hoe word ik schoolleider in het primair onderwijs?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-schoolleider-in-het-primair-onderwijs","hoe-word-ik-schoolleider-in-het-primair-onderwijs","Je kunt schoolleider worden in het basisonderwijs als je je kunt registreren bij Ascenda (voorheen Schoolleidersregister PO). Dit kan als je een revelante masteropleiding hebt gevolgd of als je kunt aantonen dat je basis- en/of vakbekwaam bent.","2021-10-28T08:14:00.000Z",{"type":21,"text":420},". Op middelbare scholen spelen het",{"type":88,"attrs":422},{"id":423,"junction":91,"collection":92,"data":424},"9a1f3e91-fe00-47d5-8c47-df1e876f9c15",{"id":425,"title":426,"item":427},"4f5a69d9-b8cf-4da1-b023-96947078b106","managementteam",[428],{"id":429,"collection":99,"item":430},476,{"id":431,"title":432,"path":433,"slug":434,"description":435,"date_created":436},"22750a20-2b41-491b-ab70-a57780df112b","Hoe word ik schoolleider in het voortgezet onderwijs?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-schoolleider-in-het-voortgezet-onderwijs","hoe-word-ik-schoolleider-in-het-voortgezet-onderwijs","Om schoolleider te worden op een middelbare school moet je aan een schoolbestuur kunnen aantonen dat je over relevante kennis en (leiderschaps)vaardigheden beschikt. Je hoeft geen lesbevoegdheid te hebben.","2021-12-12T07:19:00.000Z",{"type":21,"text":438},", de conciërges, de roostermakers, de ",{"type":88,"attrs":440},{"id":441,"junction":91,"collection":92,"data":442},"6a294ea1-2993-4c29-b520-943eeff1b43b",{"id":443,"title":444,"item":445},"dd281778-4cd7-41d2-8102-69368f9a18de","onderwijsondersteuners",[446],{"id":447,"collection":99,"item":448},475,{"id":449,"title":450,"path":451,"slug":452,"description":453,"date_created":454},"da72b309-fb62-420b-aa75-98c3261564fa","Hoe word ik toa op een middelbare school?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-toa-op-een-middelbare-school","hoe-word-ik-toa-op-een-middelbare-school","Voor middelbare scholen staat wettelijk niet vast wat de bekwaamheidseisen zijn voor een toa. De mbo4-opleiding tot Technisch Onderwijsassistent is wel een goede voorbereiding op deze functie.","2023-07-19T13:04:00.000Z",{"type":21,"text":456},", verzuimcoördinatoren en de zorgmedewerkers een onmisbare rol. In het mbo is er in het onderwijs naast docenten ook een grote rol voor ",{"type":88,"attrs":458},{"id":459,"junction":91,"collection":92,"data":460},"93204797-5d7c-4eb7-9e6f-6024aedb5ff3",{"id":461,"title":462,"item":463},"d65f73f5-8630-4d03-a1f6-c71ca9da4955","instructeur",[464],{"id":465,"collection":99,"item":466},474,{"id":467,"title":468,"path":469,"slug":470,"description":471,"date_created":472},"eed2fb32-3c90-41f7-8a16-adab6088f06f","Hoe word ik instructeur in het mbo?","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-instructeur-in-het-mbo","hoe-word-ik-instructeur-in-het-mbo","Om instructeur te worden kun je de mbo4-opleiding ‘instructeur mbo’ volgen of een educatieve associate degree tot onderwijsondersteuner.","2020-04-18T07:08:00.000Z",{"type":21,"text":474},". Daarnaast zorgen onder andere de onderwijsondersteuners, roostermakers, teamleiders en conciërges ervoor dat studenten dagelijks goed onderwijs kunnen volgen. Voor veel van deze functies is het niet wettelijk vastgelegd wat voor een opleiding je ervoor moet hebben gevold. Je kunt bijvoorbeeld op een vacaturesite als ",{"type":21,"marks":476,"text":480},[477],{"type":48,"attrs":478},{"href":479,"target":51,"rel":52,"class":53},"http://www.meesterbaan.nl/","Meesterbaan",{"type":21,"text":482}," kijken wat er precies gevraagd wordt voor jouw droomfunctie.  ",{"type":145,"attrs":484},{"id":485,"junction":91,"collection":148,"data":486},"a9f56f69-3f69-42b6-bb4a-f33320b4e4e0",{"id":487,"title":151,"icon":151,"dismissable":152,"color":153,"actions":151,"variant":154,"description":488,"editor_nodes":503},"dfd2b724-e700-4246-9bac-181dd37d2107",{"type":11,"content":489},[490],{"type":26,"content":491},[492,494,501],{"type":21,"text":493},"Twijfel je over welk traject het beste bij jou past, of wil je meer weten over de verschillende trajecten? ",{"type":21,"marks":495,"text":500},[496],{"type":48,"attrs":497},{"href":498,"target":51,"rel":52,"class":499},"/contact","Hyperlink SCXW120494882 BCX0","Neem dan contact op",{"type":21,"text":502}," met één van onze adviseurs. In een telefonisch adviesgesprek bespreken we al jouw vragen.  ",[],{"type":145,"attrs":505},{"id":506,"junction":91,"collection":507,"data":508},"78d32da9-8b04-4ce0-bf01-f58d70029cfc","related_content_lists",{"id":509,"items":510},"1810c649-3419-4d80-909c-75124a80d6f8",[511],{"collection":512,"item":513},"videos",{"id":514,"title":515,"path":516,"slug":517,"video":518,"date_created":521},"e1f03677-d6f5-4e49-af71-74977c0fbdda","Je bent volgens Henry nooit te oud voor de overstap","/media/videos/je-bent-volgens-henry-nooit-te-oud-voor-de-overstap","je-bent-volgens-henry-nooit-te-oud-voor-de-overstap",{"service":519,"id":520},"directus","decca8a3-66c3-48c9-829a-ce3259b333ba","2026-01-13T12:36:40.621Z","2024-03-28T14:39:00.000Z","2026-03-18T15:32:39.597Z",{"title":525,"meta_description":526},"Leraar worden op latere leeftijd ","Vraag je je af of een overstap naar het onderwijs nog kan op latere leeftijd? Je leest er alles over in dit artikel.",[528,533,538,543,548,553,558,563,576,581,587,592,597,602,615,620,625,630,635],{"collection":92,"id":90,"item":529},{"id":94,"title":95,"item":530},[531],{"id":98,"collection":99,"item":532},{"id":101,"title":102,"path":103,"slug":104,"description":105,"date_created":106},{"collection":92,"id":387,"item":534},{"id":389,"title":390,"item":535},[536],{"id":393,"collection":99,"item":537},{"id":395,"title":396,"path":397,"slug":398,"description":399,"date_created":400},{"collection":92,"id":243,"item":539},{"id":245,"title":95,"item":540},[541],{"id":248,"collection":99,"item":542},{"id":250,"title":251,"path":252,"slug":253,"description":254,"date_created":255},{"collection":92,"id":299,"item":544},{"id":301,"title":95,"item":545},[546],{"id":304,"collection":99,"item":547},{"id":306,"title":307,"path":308,"slug":309,"description":310,"date_created":311},{"collection":92,"id":369,"item":549},{"id":371,"title":372,"item":550},[551],{"id":375,"collection":99,"item":552},{"id":377,"title":378,"path":379,"slug":380,"description":381,"date_created":382},{"collection":92,"id":177,"item":554},{"id":179,"title":95,"item":555},[556],{"id":182,"collection":99,"item":557},{"id":184,"title":185,"path":186,"slug":187,"description":188,"date_created":189},{"collection":92,"id":351,"item":559},{"id":353,"title":354,"item":560},[561],{"id":357,"collection":99,"item":562},{"id":359,"title":360,"path":361,"slug":362,"description":363,"date_created":364},{"collection":148,"id":147,"item":564},{"id":150,"title":151,"icon":151,"dismissable":152,"color":153,"actions":151,"variant":154,"description":565,"editor_nodes":575},{"type":11,"content":566},[567],{"type":26,"content":568},[569,570,574],{"type":21,"text":160},{"type":21,"marks":571,"text":167},[572],{"type":48,"attrs":573},{"href":165,"target":51,"rel":52,"class":166},{"type":21,"text":169},[],{"collection":92,"id":441,"item":577},{"id":443,"title":444,"item":578},[579],{"id":447,"collection":99,"item":580},{"id":449,"title":450,"path":451,"slug":452,"description":453,"date_created":454},{"collection":507,"id":506,"item":582},{"id":509,"items":583},[584],{"collection":512,"item":585},{"id":514,"title":515,"path":516,"slug":517,"video":586,"date_created":521},{"service":519,"id":520},{"collection":92,"id":459,"item":588},{"id":461,"title":462,"item":589},[590],{"id":465,"collection":99,"item":591},{"id":467,"title":468,"path":469,"slug":470,"description":471,"date_created":472},{"collection":92,"id":111,"item":593},{"id":113,"title":95,"item":594},[595],{"id":116,"collection":99,"item":596},{"id":118,"title":119,"path":120,"slug":121,"description":122,"date_created":123},{"collection":92,"id":423,"item":598},{"id":425,"title":426,"item":599},[600],{"id":429,"collection":99,"item":601},{"id":431,"title":432,"path":433,"slug":434,"description":435,"date_created":436},{"collection":148,"id":485,"item":603},{"id":487,"title":151,"icon":151,"dismissable":152,"color":153,"actions":151,"variant":154,"description":604,"editor_nodes":614},{"type":11,"content":605},[606],{"type":26,"content":607},[608,609,613],{"type":21,"text":493},{"type":21,"marks":610,"text":500},[611],{"type":48,"attrs":612},{"href":498,"target":51,"rel":52,"class":499},{"type":21,"text":502},[],{"collection":92,"id":316,"item":616},{"id":318,"title":95,"item":617},[618],{"id":321,"collection":99,"item":619},{"id":323,"title":324,"path":325,"slug":326,"description":327,"date_created":328},{"collection":92,"id":264,"item":621},{"id":266,"title":267,"item":622},[623],{"id":270,"collection":99,"item":624},{"id":272,"title":273,"path":274,"slug":275,"description":276,"date_created":277},{"collection":92,"id":405,"item":626},{"id":407,"title":408,"item":627},[628],{"id":411,"collection":99,"item":629},{"id":413,"title":414,"path":415,"slug":416,"description":417,"date_created":418},{"collection":92,"id":282,"item":631},{"id":284,"title":267,"item":632},[633],{"id":287,"collection":99,"item":634},{"id":289,"title":290,"path":291,"slug":292,"description":293,"date_created":294},{"collection":92,"id":212,"item":636},{"id":214,"title":95,"item":637},[638],{"id":217,"collection":99,"item":639},{"id":219,"title":220,"path":221,"slug":222,"description":223,"date_created":224},[641],{"name":642,"description":643,"avatar":644},"Anna Leeuw","Adviseur",{"src":645,"icon":646,"fit":647,"modifiers":648},"/onderwijsloket-directus/production/c27469ef-dc85-475a-84ac-98b49188a585","heroicons:user-20-solid","fill",{"gravity":649},"face",[],[652,656],{"id":653,"title":654,"description":151,"url":655},"b58d0832-cb28-4630-988c-9f79495530c0","Kies MBO: Opleidingen overzicht","https://www.kiesmbo.nl/opleidingen-overzicht",{"id":657,"title":658,"description":151,"url":659},"61c0eb7f-8b27-4334-a0e9-fd97d7d86294","Meesterbaan: Home","https://www.meesterbaan.nl/",[661,665,669,673],{"id":662,"name":663,"path":664},"901bd03d-6cfc-4c1b-a3b8-db07c731b4d5","PDG-traject","/kennisbank/onderwerpen/pdg-traject",{"id":666,"name":667,"path":668},"6ea9057a-4a8c-4ed9-b7d8-62d848254c8d","Opleidingen","/kennisbank/onderwerpen/opleidingen",{"id":670,"name":671,"path":672},"82e6bf5d-63ca-4198-b7b8-affe8c6a3a92","Lerarenopleiding","/kennisbank/onderwerpen/lerarenopleiding",{"id":674,"name":675,"path":676},"9f084c59-3c80-4f79-8491-53d5bcc6bab0","Overstap op latere leeftijd","/kennisbank/onderwerpen/overstap-op-latere-leeftijd",[678,682,686,690,694],{"id":679,"title":680,"slug":681},"dfe8f941-87d8-4eed-815f-67b084b82859","Primair onderwijs","werken-in-het-primair-onderwijs",{"id":683,"title":684,"slug":685},"23c4f8f8-33bd-4661-8df2-eab36121f641","Hoger onderwijs","werken-in-het-hoger-onderwijs",{"id":687,"title":688,"slug":689},"6a995a5e-d464-43d0-8ef6-95f7d80e4457","Voortgezet onderwijs","werken-in-het-voortgezet-onderwijs",{"id":691,"title":692,"slug":693},"f926b979-21ab-46e7-a16e-d8e6288f5c09","Middelbaar beroepsonderwijs","werken-in-het-middelbaar-beroepsonderwijs",{"id":695,"title":696,"slug":697},"a733c690-5095-41ca-8830-117475864c78","Speciaal onderwijs","werken-in-het-speciaal-onderwijs",[699],{"id":700,"name":701,"path":702},"8979193c-73bb-4e29-b13d-6eaacf8fd5a1","Leraar","/kennisbank/functies/leraar",[704],{"id":705,"name":706,"path":707},"0b095784-ba5c-487c-aaeb-f62c55f4fef5","Zij-instroomtraject","/kennisbank/trajecten/zij-instroomtraject",[],[710,715,720],{"title":711,"id":712,"path":713,"description":714},"Hoe kan ik aanvullende studiepunten halen voor mijn toelating tot een universitaire lerarenopleiding?","2895d9f8-23f3-44fa-b54a-60c9dc7e4cb7","/kennisbank/artikelen/hoe-kan-ik-aanvullende-studiepunten-halen-voor-mijn-toelating-tot-een-universitaire-lerarenopleiding","Wil je een lerarenopleiding volgen aan de universiteit maar heb je niet genoeg studiepunten? In dit artikel lees je hoe je extra studiepunten kunt halen en vakdeficiënties kunt wegwerken.",{"title":716,"id":717,"path":718,"description":719},"Past een zij-instroomtraject bij mij?","e54001b3-ddce-4d70-9a50-4c43552fb53c","/kennisbank/artikelen/past-een-zij-instroomtraject-bij-mij","Als je je afvraagt of het zij-instroomtraject de juiste route is voor jou, is het belangrijk dat je je vooraf goed oriënteert: loop mee op een school, informeer jezelf over het zij-instroomtraject, volg een training waarin deze oriëntatievraag centraal staat of doe een online zelftest.",{"title":721,"id":722,"path":723,"description":724},"Hoe word ik docent in het mbo?","9bbabbfd-b42b-4376-ae5c-ad67893ae92a","/kennisbank/artikelen/hoe-word-ik-docent-in-het-mbo","Als je docent in het mbo wilt worden, moet je een lerarenopleiding tot tweedegraads of eerstegraads docent afronden. Een andere optie is het doorlopen van een PDG-traject.",1775703700192]